Tablo  Özellikleri

             Bu Bölümde saha geçerlilik kurallarının tanımlanması,Table lookup,secondary indexes(ikincil anahtarlar),referantial Integrity(tablo ilişkileri),Şifre güvenliği ve Tablo dilinin ayarlanması konularıolacak.

A) Sahaların Geçerlilik Kuralları:

            Bir sahanın üzerinde dolaşırken eğer tipini tanımladıysanız sahanın tipine göre saha özelliklerini belirleyebileceğiniz  metin kutuları,bir onay kutusu ve bir düğme kullanılabilir hale gelir.Bu  metin kutularını kullanarak sahayı istediğiniz özelliklerde belirleyebilirsiniz.

Required Field: Tabloya giriş esnasında kullanıcı sahayı atladığında hata vermesini sağlar.Böylece kullanıcını hiç bir şekilde bu sahayı boş geçmemesini sağlarız.

Minimum Value:Sahanın tip tanımlamasına uygun bir şekilde sahanın alabileceği minimum değeri içerir. Örneğin bir sepetteki elma sayısı asla eksili bir değer olamaz. Bunun için minimum değerine 0 atamalıyız.

Maximum Value:Sahanın tip tanımlamasına uygun bir şekilde sahanın alabileceği maximum değeri içerir.Örneğin iskambik kağıdı no"su tutan bir saha için iskambil kağıdı sayısı 52"den fazla olamaz.olursa hile var demektir :)

Default Value:Bu sahanın varsayılan değeridir. Minimum ile maximum değerleri arasında bir değer almalıdır.

Picture: Bu sahanın görünüm ve giriş şeklidir.Bu özelliği kullanarak sahanıza yapılan girişin sizin belirlediğiniz kurallara uygun olup olmadığını hiç bir kod yazmadan kontrol edebilirsiniz.

Örnekler:

yazılabilir.

            Örneklere bakarak sizde kendi giriş formüllerinizi yazabilirsiniz.Bunun için önce yukarıdaki resimde gördüğünüz Assist düğmesine basarak yandaki resimde olduğu gibi bir ekran çıkaracaksınız. Daha sonra picture yazan metin kutusuna düşündüğünüz formatı yazacaksınız. Doğru olup olmadığını test etmek istiyorsanız Verify Syntax düğmesine basmalısınız.

Eğer yazdığınız formatı denemek istiyorsanız Sample Value   metin kutusuna formatta belirttiğiniz şekilde bir veri girmelisiniz. Eğer girdiğniz verinin formata uygun girilip girilmediğini merak ediyorsanız Test Value düğmesine basın.Eğer Value is Valid mesajını görürseniz girdiğiniz veri hazırladığınız formata uygun demektir.

Hazırladığınız bu formatı kaydetmek için add to list düğmesine basmalısınız.

Eğer listedeki bir format kullanmak istiyorsanız formatı seçip Use düğmesine basmalısınız.

B) Table Lookup:

Table lookup tanımlamak için Table Properties combo kutusundan table look up seçeneğini seçip define düğmesine basmalısınız

            Karşınıza yukarıdaki gibi bir ekran çıkacak. Burada sağda tanımlı olan sizin şu anda üzerinde çalışmakta olduğunuz ve look up tanımlayacak olduğunuz tablodur. Buradan hangi sahayı look up saha olarak tanımlamak istiyorsanız o sahayı liste kutusundan seçip FieldName metin kutusunun solundaki düğmeye basarak metin kutusuna atamalısınız.

            Soldaki sahada seçilen aliasın içerdiği tabloları görüyorsunuz. Bu tablolardan look up yapmaya uygun bir tanasini seçip look up field metin kutusunun sağındaki düğmeye tıklayarak metin kutusuna atamalısınız. Burada dikkat edeceğiniz husus FieldName ile LookUp field sahalarının tiplerinin birbirine uyması. aksi taktirde hata verecektir. Unutmayın ki lookup tablonun hep ilk satırı lookup field metin kutusuna gelir.Eğer Lookup tablosu olarak kullanacağınınz tablonun ilk sahası anahtar saha olursa bu lookup yapma işlemini hızlandırır.

Look up Type

            Just Current Field: Sadece Tanımlanan saha look up dan gelen bilgiler tarafından doldurulur.

All Corresponding Fields:Sadece tanımlanan look up saha değil look up tabloda bulunan ve lookup saha içeren tablonun tipleri ve adları uyan sahalarına da varsayılan değerleri atar. Örneğin içinde soyadı ve adı bulunan bir tablodan lookup yaptığımızı düşünelim. Eğer lookup yapan tabloda soyadı ve adı sahaları varsa mutlaka bu iki değeri doldurulur.

Look up Access                                                                    

Fill No Help: Sahaya bir veri girerken yardımcı olmaz.

Help And Fill:Sahaya veri girerken yadımcı olur.

C) Secondary Indexes:

İkincil indeks, kayıtlar arası aramaları hızlandırmak yada farklı bir sıralama kuralına göre kayıtları dizmek için tanımlanır. İkincil indeksi bir sahadan yaratabileceğiniz gibi birden çok sahanın bir kombinasyonu olarakta yaratabilirsiniz.Not olarak ikincil indeks ile sadece bir kaydın sıralama kuralını değiştirebilirsiniz. Onun fiziksel sırasını değil.

ikincil Indeks tanımlamak için Table Properties combo kutusundan table Secondary Indexes seçeneğini seçip define düğmesine basmalısınız.

Yukarıdaki ekran gibi bir ekran karşınıza çıkacak.Sağ tarafta üzerinde değişiklik yaptığınız tablonun sahaları görünmekte. Buradan birini yada birkaçını seçerek sağ ok düğmesine basarak Indexed Fields liste kutusuna ekleyebilirsiniz.

Alttaki change order adıyla tanımlanan düğmeleri kullanarak sahaların indekslenme sırasını değiştirebilirsiniz.

Index option grup kutusunda ise 4 özellik tanımlanmış.Bunlar:

Uniquie:İkincil indekste birden fazla kaydın aynı değeri içerip içeremeyeceğini belirtir.Eğer Uniquie işaretli ise ve Database Desktop tekrarlı bir kayda rastlarsa indeks uygulanmaz ve bir hata mesajı görüntülenir.Sahanın verisini değiştirip tekrar indekslemeye çalışabilirsiniz.

Descending:İkincil indeksin azalan yönde mi yoksa artan yönde mi sıralanacağını belirtir.Eğer işaretli değilse azalandan artana doğrudur.

Case Sensitive:Sıralamada büyük yada küçük harf oluşuna dikkat edilip edilmeyeceğini belirtir.

Eğer işaretliyse veri şu sırada konumlanır:

    Abcd, aBcd, aaaa

Eğer işaretli değilse şu sırada konumlanır:

    aaaa, Abcd, aBcd

Database Desktop tek sahaları,büyük küçük harf duyarlı indeksleri otomatik isimlendirir.Eğer büyük küçük harf duyarlılığı olmayan bir indeks kaydedecekseniz kaydederken bir isim vermelisiniz. Bu size büyük küçük harf duyarlılığı olan ve olmayan, aynı sahalara sahip, iki farklı indeks tanımlamanızı sağlar.

Maintained:İkincil indeksin korunup korunmayacağını belirtir.

Maintained indeksler her tablo değişikliğinde tekrar kaydedilir. Bu Sorgular gibi işlemleri hızlandırır.Maintain indeksler anahtar içeren tablolarda geçerlidir.Maintain olmayan indeksler sadece indeks kullanılırken güncellenir.Örneğin bir tabloya bağladığınızda yada bir sorguyu çalıştırdığınızda.

Bir maintain olmayan indeksi kullanan bir işlem yaptığınızda bu işlem diğerinden biraz daha uzun sürer. Çünkü ilk önce indeks tablonun değişen verilerine göre yeniden düzenlenip indeks kurallarını yeniden sıralanacaktır.Her halukarda eğer bir maintain olmayan indeks kullanmak isitiyorsanız değişmeyen bir tabloda kullanının.Mesela sadece okunabilir tablolarda maintained olmayan indeksler daha hızlıdır.

D) Referantial Integrity:

Referantial integrity tablolar arası ilişkileri tanımlar.tabloar arası ilişkilerin nasıl tanımlanacağı ve neden tanımlanması gerektiği bir önceki makalede ayrıntıları ile verilmiştir.Tablolar arası ilişkileri tanımlamak için Table Properties combo kutusundan Referantial Integrity seçeneğini seçip define düğmesine basmalısınız.

Yukarıdaki resimde gibi referantial integrity menüsü çıkacak. Fields liste kutusundan seçeceğimiz saha ile ilişkilendirmeyi düşündüğümüz tabloyu seçip table liste kutusunun yan tarafındaki düğmeye tıklamalıyız.yukarıdaki resimin sağ tarafında, üzerinde çalışmakta olduğumuz tablonun sahaları var.Bu sahalardan hangisini seçtiğimiz tablonun anahtar sahası ile ilişkilendirmek istiyorsak o sahayı seçmeliyiz. Böylece iki sahayı birbiri ile ilişkilendirmiş oluruz.

Update Rule:

Cascade:Eğer ana tabloda herhangi bir değişiklik olursa bu direk bağlı tabloya yansır.

Prohibit:Eğer ana tablodan bir veri silinecekse bağlı tabloda da bu veri kullanılmışsa silinmesine izin verilmez.

Strict Referantial integrity:Eğer bu işaretli ise; bu tablonun daha önceki paradox sürümleri tarafından kullanımı esnasında tablo ilişkisinin bozulmamasını sağlar.

E) Password Security:

Tablonuzun başkası tarafından görülmemesini istiyorsanız bir şifre belirtmelisiniz.(En azından Supervisor password"u bilmeyen biri tarafından).Bunun için Table Properties combo kutusundan Password Security seçeneğini seçip define düğmesine basmalısınız.

Karşınıza yandaki gibi bir ekran gelecek. Buradan bir şifre belirtebilirsiniz.Eğer Auxiliary Passwords düğmesine tıklayacak olursanız karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran çıkacak. Bu ekrandan ilişkisel şifreler belirtebilirsiniz. Bu şekilde bir kişinin o tablo üzerindeki otoritesini de belirmiş olursunuz.

Not: Buraya belirteceğiniz şifre Ana şifreden mutlaka farklı olmalıdır aksi taktirde buraya şifre belirtmenin hiç bir anlamı yoktur. Tüm işlemler için aynı şifreyi belirtebileceğiniz gibi her işlem için ayrı ayrı şifreler de belirtebilirsiniz.Bunu new tuşu ile yeni bir şifre açıp şifreleyeceğniz sahaları seçip saha operasyonunu seçip şifrenizi girdikten sonra add düğmesine basmanız yeterli olacaktır.

Buradaki operrasyonlar:

Eklemek ve silmek,Sadece veri girmek, güncellemek,sadece okumak ve tüm işlemleri yapabilmek olarak sınıflandırılmıştır.

Not:Eğer gerçekten veri güvenliğine ihtiyacınız varsa Crypt veDeCrypt metotlarını kullanın.

F) Table Language:

            Table Language kısaca tablonun dilini belirleyeceğiniz bölümdür.Standart olarak   tablonun dili ingilizceye uygun bir kod sayfasıdır. Eğer Türkçe bir kod sayfası kullanmak istiyorsanız.Aşağıdakilerden birini kullanabilirsiniz.

Base Trk cp857

Paradox Turk

Pdox ANSI Turkish

Unutmamanız gereken asıl şey Türkçe büyük harfin küçük harfe yada küçük harfin büyük harfe çevrilirken yaşayacağınız problem.Bu tüm Database Desktop elemanları için geçerli bir sorundur. Büyük İ çevrilirken i ye çevrileceğine kod sayfasnıa göre farklı bir karaktere çevrilir. aynı şekilde I ise küçük ı ya çevrileceğine     i"ye çevrilir. Bu bir fonksiyonla düzeltebilirsiniz.

Veri Tabanı ve DataBase Desktop

Veri Tabanı Nedir?

Veritabanı; kısaca verilerin tutulduğu yer anlamına gelir. Fakat bu tanımdan kasıt verilerin tutulduğu bir dosya olmayabilir.Örneğin BDE bir veritabanını her bir dosyaya bir tablo gelecek şekilde ayırmıştır.Fakat Access için tek bir dosya söz konusudur.

Tablo:Düşünün ki bir miktar saklamak istediğiniz veriniz var. Bunlar:

Can,Kaynak,jankaynak@hotmail.com,Turkware Software Co., Mustafa,Kapsal,mustafakapsal@turkware.com,Turkware Software Co. vs.

Eğer yukarıdaki verileri guruplamak istesek:

Soyadı Gurubu:Kaynak,Kapsal

Ad Gurubu:Can,Mustafa

Şirket Gurubu:Turkware Software Co.,Turkware Software Co.

E-Mail Gurubu:jankaynak@hotmail.com,mustafakapsal@turkware.com

Gördüğünüz gibi 4 ana başlık altında toplayabildim böylece daha düzenli oldular ve aradığımı çabuk bulabilecek hale getirdim.

Yani tablo haline getirdim. Tablonun anlamı aynı niteliği betimleyen verileri tek bir gurup altında toplamaktır.Bu guruplar benim tablomun sahalarıdır. Aşağıda yukarıdaki örnek bir tablo haline getirilmiştir.

yukarıdaki tabloda Soyadı,Adı,Şirket,E-Mail adları sahalarımı tanımlayan isimleri oluşturdu. Dikkat! bu bahsettiğim Soyadı,Adı,Şirket,E-Mail sahaları tablomun sadece sahalarını tanımlar tablomun verilerine dahil değildir.

Her satır bir kayıtı tanımlar. Kayıt, Saha adlarına uygun olarak girilmiş verilere denir.

Tabloda Birincil Anahtar:Tablo; veri tabanının en önemli özelliğine uymalıdır.Tabloda tek olma. yani tüm sahaları aynı iki kayıt bir veritabanında bulunamaz. Bunun için Veritabanını sıralayan bir sahaya daha ihtiyaca vardır. Tabi ki her zaman ayrı bir saha olacak diye bir kaide yok ama eğer sahanızda hiç tekrarı mümkün olmayan bir sahanız yoksa yeni bir saha yaratmanız kaçınılmazdır.Biz bu sahayı birincil anahtar olarak niteleriz. Yukarıdaki örneğe bir birincil saha ekleyelim.

yukarıdaki örnekte ID adında bir saha daha ekledim. Bu ID sahasını sıralama değişkeni olarak kullanacağım her eklediğim kayıt öncekilerden farklı bir sayı olacak. Böylece tabloda tek olama kuralını korumuş olacağım.

Yukarıda ID sahasının yanına parantez içinde bir yıldız koydum. Yıldız işareti o sahanı bir anahtar olduğunu belirtir.Bu yıldız tanımlaması tüm programcılar tarafından kullanılan bir standarttır.

Daha önce bahsettiğim gibi her zaman birincil anahtar eklemek için farklı bir saha kullanmayabiliriz. Bunu yerine basbaya e-mail sahasını da kullanabilirdim. Çünkü herkesin kendine ait bir e-maili olacağı için tabloda  tek olma kuralı yine korunmuş olur.

Tablolar arası ilişkiler:

Bazen bir veriyi topluluğunu tek bir tabloda tutmak mümkün olmayabilir. Bunun gerekçesi tek bir öğe için birden çok kaydın olmasıdır. Bunu şöyle açıklayabiliriz:

Mesela benim birden çok telefonum var.bunu iki şekilde tutabilirim. birincisi:

yukarıdaki örnekteki gibi tutmak sağlıklı değildir. Çünkü eğer ben başka bir telefon sahibi daha olursam bunu nereye yazacağım. Bunun nihayi çözümü tablolara parçalamak olacaktır. Şöyle ki:

Gördüğünüz gibi yukarıdaki örnekteki gibi tanımlarsak iki ayrı tabloya ayırmış oluruz.Ama Telefon bilgilerini içeren tabloda bir şey eksik. Telefonları kime ait olduğu. Telefonların kime ait olduğunu belirten bir saha daha eklemeliyiz.Ekliyeceğimiz saha kişi bilgilerini içen tablodaki tekrarsız saha olmalı.Örneğimizi şu şekilde değiştiriyoruz.

Yukarıdaki örnekte gördüğünüz gibi telefon bilgilerini içeren tabloya eklediğimiz, kişi bilgilerini içeren tablodaki anahtar saha ile aynı niteliğe sahip saha;telefon bilgilerini kişi bilgileriyle eşleştirip anlaşılır bir kayıt kümesi oluşturdu.

İpucu: Eğer elinizde bir veri kümesi varsa ve hangilerinin hangi tabloda yer alacağına karar vermiyorsanız; şu yöntemi deneyin. Eğer bir kayıt için o saha birden çok bilgi içeriyorsa bu yeni bir tablodur.Bölün.

Eğer tabanınızda birkaç kayıt varsa veri bu işlemin işlerliliği fazladır.Fakat binlerce kayıtla uğraşıyorsanız bu tanımlarda size yetmeyebilir. Bu tabloların kendi kendine birbiri ile iletişim kurmasını istiyorsak ilişkilendirmeliyiz.

İlişkiler; bir veri tabanının içindeki tabloların birbiri ile aynı görevde olan sahalarının birbirine bağlanması şeklinde nitelendirilebilir.

İlişkiler ikiye ayrılır:

Bire-Çok ilişki

Bire-Bir ilişki

Bire-çok ilişki; bir tablodaki her bir veri için ilişkili tablodaki sahaya karşılık gelen birden çok veri varsa buna Bire-Çok ilişki denir.Örneğin Bir babaya karşılık iki çocuk varsa bu bire çok ilişkidir. Çünkü baba her ikisininde babasıdır.

Bire-Bir ilişki; Bir tablodaki her bir veri için diğer tablodaki sahaya karşılık gelen bir veri varsa buna Bire-Bir ilişki denir. Örneğin Bir kişinin bir saat takması gibi.

Bire-bir ilişkiler bir tablonun kendi sahaları arasındaki ilişkidir. Bire çok ilişkiler ise bir tablonun anahtar sahası ile başka bir tablonun aynı nitelikteki sahası ile ilişkisidir. Bu ilişkileri en iyi tasarlayabileceğiniz program MsAccess programıdır. Veritabanı uygulamalarında hiç faydalanmasanız bile sadece ilişkileri düzenleme ekranından faydalanabilirsiniz.Yandaki resim bire çok ilişkinin MSAccess programında nasıl görüntülendiğini açıklar.

Database Desktop

Database Desktop programı Delphi ile gelen bir programdır. Bu program yardımı ile tablolar ile ilgili her türlü işlemi yapabiliriz. Database Desktop pek çok veritabanı motorunu kullanmanıza izin verir.

Delphi kullanıcıları arasında en çok kullanılanı ise Paradox"tur. Çünkü Paradox büyük veri yapılarıyla çolayca başa çıkabilir. Bende bu yüzden şimdilik sadece Paradox kullanımını örnek göstererek Database Desktop"ı size anlatacağım.

Database Desktop"ta yeni bir tablo yaratmak için File/New/Table comutunu çalıştırmanız gerekiyor. Daha sonra karşınıza yandaki gibi bir ekran çıkacak buradan Paradox7"yi seçin.Eğer Daha önceki sürümleri kullanmak yada başka veritabanları kullanmak istiyorsanız yine buradan seçebilirsiniz ama ben Paradox7 ile örnekleyeceğim için Paradox7"yi seçmenizde fayda var.

Not:Paradox7 ve tüm Paradox sürümleri %100 güvenli değildirler. Şifreleme yaptığınızda bile eğer bir cracker Paradox supervisor şifrelerini biliyorsa kolaylıkla veritabanınızın içinde ne var diye bakabilir. Bunu önlemenin yolu Crypt ve DeCrypt yöntemeleri ile verilerinizi şifrelemektir.

OK tuşuna bastığınızda karşınıza yandaki menü gibi bir menü gelecek.Bu Menüde İlk olarak Field Name Type Size ve Key hücreleri olacak.

Field Name hücresine 25 karakter uzunluğunda Delphi değişken isimlendirme kurallarına uygun bir isim girmelisiniz.

Type Hücresi bir açılır menü şeklindedir. Menünün içeriği ve delphideki karşılığı:

Alpha (String)

Number(Float)

Money(Integer)

Short(ShortInt)

Long Integer(Integer)

#BCD(Double)

Date(DateTime)

Time(TDateTime)

@TimeStamp(TDateTime)

Memo(TMemo)

Formatted Memo(TRichEdit)

Graphic(TGraphic)

OLE(Tüm OLE Bileşenleri)

Logical(Boolean)

+AutoIncrement(Integer)

Binary(ikili veriler)

Bytes(Array of Char)

Alpha: Alpha tipi tüm yazdırılabilir karakterleri içerir.0-255 arasında boyutu olabilir. Delphi"de String tanımlı bir değişken tarafından kullanılabilir.

Number:Number tipi sadece pozitif/negatif işareti,ondalık işareti ve sayı içerebilir. Pozitif ve negatif ifadeler tutabilir.-10307den 10307"ye kadar değer alabilir.Delphi"de Float tanımlı bir değişken tarafından kullanılabilir.

Money:Money tipi tıpkı diğer tipler gibi sayı içerir fakat sadece gösterimi diğerlerinden farklıdır.Her üç hanede bir nokta ile ayrılır. fakat bu değerine etki etmez.Delphi"de Float tanımlı bir değişken tarafından kullanılabilir.

Short:Short Tipi -32,767"den    32,767"e kadar değer içerebilir.Delphi"de Integer tanımlı bir değişken tarafından kullanılabilir.

Long Integer:Long Integer tipi   -2147483648"den  2147483647"e kadar değer içerebilir.Delphi"de LongInt tanımlı bir değişken tarafından kullanılabilir.

BCD(Binary Coded Decimal):BCD tipi ikili codlanmış sayısal veri içerir.Diğer sayısal tiplerin sağladığından daha hassas   hesaplamalar yapmanız gerektiğinde BCD sahaları kullanın.Fakat hesaplamalar diğer veri tiplerinden daha yavaş olacaktır.

Date: Date tipi ile 1 Ocak  9999 M.Ö"dan   31 Aralık 9999 M.S"ye kadar ki tarihleri tutabilirsiniz.Tüm artık yılları düzgün bir şekilde tutar.  Delphi"de  TDateTime ile çevrimler sonucu kullanılabilir.

Time:Time tipi milisaniyeler halinde 24 saati adresler.Varsayılan saat tipini değiştirmek için Paradıx"u kullanmalısınız.   Delphi"de  TDateTime ile çevrimler sonucu kullanılabilir.

TimeStamp:TimeStamp tipi Time ve Date tiplerinde olan bütün özellikleri sağlayan birleşik bir tipdir.   Delphi"de   TDateTime ile çevrimler sonucu kullanılabilir.

Memo:Memo Tipi tüm yazdırılabilir ASCII kodları içerebilir (NULL dışında).Bu tip Mb uzantılı bir dosyanın içinde tutulur.Asıl tabloya bağlanır.Bu tipi delphide kullanmak için TMemo nesnesini kullanabilirsiniz.Boyut olarak 1MB dan 240 MB kadar bir boyut belirtebilirsiniz

Formatted Memo:Formatted Memo tipi bir Richeditin içerebileceği tüm içeriği sağlar.(renk,font,bold vs.).Tüm yazdırılabilir ASCII kodları içerebilir (NULL dışında).bu tip Mb uzantılı bir dosyanın içinde tutulur.Asıl tabloya bağlanır.Bu tipi Delphi"de kullanmak için TRichEdit nesnesini kullanabilirsiniz..Boyut olarak 1MB dan 240 MB kadar bir boyut belirtebilirsiniz

Graphic:Graphic tipi .BMP, .PCX, .TIF, .GIF, ve .EPS dosya formatlarını destekler. Bu dosya formatlarını BMP dosya formatınıa çevirip bu şekilde saklar.Graphic tipinin boyut tanımlamaya ihtiyacı yoktur çünkü tablodan farklı bir dosyada tutulurlar.Bu tipi Delphi"de kullanmak için TImage nesnesini kullanabilirsiniz.

OLE:OLE tipini her çeşit dosyayı tutmak için kullanabilirsiniz.OLE sahası bu tip verileri göstermek ve değiştirmek için bir yol sağlar.Fakat ne yazık ki Database Desktop bu içeriği gösteremez.OLE tipinin boyut tanımlamaya ihtiyacı yoktur çünkü tablodan farklı bir dosyada tutulurlar.Bu tipi Delphi"de kullanmak için OLE nesnesini kullanabilirsiniz.

Logical:Logical tipi TRUE yada FALSE tipinde iki değer tutabilir.Delphi"de Boolean tipi ile birlikte kullanabilirsiniz.

AutoIncrement:AutoIncrement tipi sürekli artan bir sayıyı ifade eder her kayıt eklendiğinde sahanın değeri bir artar. Böylece tekrarsız kayıtları oluşturulmuş olur. Genellikle Birincil Anahtar olarak kullanılır.Delphi"de LongInt tipi ile birlikte kullanabilirsiniz.

Binary:Binary tipi diğer tiplerle tutulamıyacak olan verilerin (genellikle kullanıcı tanımlı verilerin) tutulması için kullanılır tüm ASCII tabloyu kullanabilir.Bu tip Mb uzantılı bir dosyanın içinde tutulur.Asıl tabloya bağlanır.

Bytes:Bytes tipi genellikle  Barkod yada manyetik şeritleri tutmak için kullanılır.Bu tip Mb uzantılı bir dosyanın içinde tutulur.Asıl tabloya bağlanır.

Size hücresine hangi veriyi girmişseniz o veri ile ilgili boyutu girmelisiniz. tanımlama ekranının alt kısmında bu konuda bilgi vermektedir.

Key hücresi Anahtar saha olup olmadığını denetler. Eğer bu sahanın üzerini çift tıklarsanız o sahayı Anahtar saha yapmış olursunuz.

Veritabanı Öğelerine Giriş

 Tablolara erişmek için Delphi bir dizi öğe kullanir bir uygulamada eğer uygulama içinde tablonuza yeni kayit eklemek, tablonuzdan kayit silmek yada kayitlarinizi değistirmek istiyorsaniz en az üç adet öğelik combine kullanmaniz gerekecek. Bunlardan biri TTable ögesidir.

   Table öğesi bir tabloya ulaşmak için kullanabileceğiniz en sorunsuz ve en kisa yoldur. Hiç bir kod yazmadan sadece Object Inspector yardımı ile bir tablo ile bağlanti kurabilirsiniz. Burada önemli olan tablonuzun bir alias altinda tanimli olmasidir.Eğer tanimli değilse bu tablonun içinde bulundugu dizinin yolunu girerekde tabloya ulaşmanız mümkün olabilir. Fakat bu programınızın taşınabilirliğini azaltır.

    Bu öge çalisma aninda görünmeyen bir öğedir. Bu öğe ile bagladiginiz bir tabloyu elbette düzenlemek,tabloya kayit eklemek yadatablodan kayit silmek isteyeceksiniz. Ben bu bölümde TDBComponent"in bir üyesi olan TDBGrid"i kullanacagim. Çünkü bu öğe ile tablonuzda bulunan tüm kayitlari görebilir degistirebilir,ekleyebilir yada silebilirsiniz. Bu öge Delphi"nin Data Controls sekmesinin altindadir. Borland tablolarin birden fazla öge tarafindan kullanilabilirligini saglamak için degisik bir metot gelistirmistir. Bir TDataset kökenli veritabani ögesi ile (TTable,TQuery vs.) bir TDBcomponent ögeleri arasinda bir baglantinin kurulmasi için TDataSource ögesinin kullanilmasi gerekmektedir.

DataSource öğesi sadece ara istasyon olarak görev aln bir öğe pozisyonundadir ister yerel bir tablodan isterse uzak veritabani birimlerinden yada TClientDataSet ögesinden gelen bir veriyi isteyen Veritabani kontrollerine iletir. Istediginiz kadar çok kontrol baglayabilirsiniz. Simdi hep birlikte ilk veritabani uygulamamizi yaratalim. Bunun için TTable,TDataSource,TDBGrid ögelerini kullanacagiz. Ben bu uygulama örnegi için DBDemos aliasinin içinde olan bir tabloyu kullanmayi düsünüyüroum. Böylece sizde kendi bilgisayarinizda ayni uygulamayi gerçeklestirebilirsiniz.

yandaki sekildeki gibi bir form yaratin ve bu formun üzerine table,datasource ve dbgrid ögelerini yerlestirin. Formumuz çalistiginda table ve datasource öğeleri görünmez olacagi için bu öğeleri istediginiz bir yere yerlestirebilirsiniz. Table ögesini seçip object inspector"da özelliklerinin görüntülenmesini saglayin.Table ögesinin degistirilecek özellikleri asagidaki gibidir(ögenin özelliklerini degistirirken lütfen sirayi takip edin):                        

Ta

Table ögesinin bu özelliklerini sirasi ile ayarladiktan sonra Datasource ögesinin özelliklerini ayarlamamiz gerekiyor.Datasource ögesini seçerek özelliklerinin görüntülenmesini saglayin.Dataset özelligini Table1 olarak atayin. Böylece herhangi bir DBComponent"i Table1 ögesine baglama imkanina kavusacagiz.

DbGrid ögesini özelliklerinden Datasource özelligini Datasource1 olarak ayarlayarak uygulamamizi tamamliyoruz. Asagidaki sekilde bir görüntü olusmazsa mutlaka bir seyi eksik yapmissinizdir demektir

            uygulamayi çalistirdiginizda bir kayit eklemek isterseniz klavye tuslarindan yaralanabilirsiniz.Insert tusu bir kayit eklemenizi F2 tusu üzerinde bulundugunuz kaydi degistirebilmenizi saglar.Ctrl+Delete tusu üzerinde bulundugunuz kaydi simenizi saglar. Kayitlar arasinda dolasmak istiyorsaniz ok tuslarini ve tab tusunu kullanabilirsiniz.Eger kayitlarin içinde daha rahat dolasmak istiyorsaniz TDbNavigator ögesini ekleyebilir ve Datasource özelligini Datasource1 yapabilirsiniz. Dikkat ettiyseniz bu uygulamada bir satir kod bile yazmadik. Bu Delphi"nin bize sagladigi öge gelistirme teorisinin bir armaganidir.Fakat her veritabani uygulamasi bu kadar kolay hazirlanmayabilir özellikle birbiri ile bagli tablolarda baglantili tablodaki bir veriye göre anatablodan bir veri seçmemiz gerektiginde bir kaç satir kod daha yazmamiz gerekir. Bunun için TQuery ögesinin kullanilmasi gerekir.

TQuery ögesi ile tablolar birbiri ile birlestirilebilir iç içe sorgular yaratilabilir. TQuery ögesi TTable ögesinden daha yavastir. Bunu çok kayitli bir veritabaninda rahatlikla görebilirsiniz.Fakat ag üzerinde bir tablonun kayitlarina ulasilacaksa yada bir internet sunucusundan kayitlar sorgulanacaksa TQuery ögesi Table ögesinden daha hizli olabilir. Bu olusumun sebebi Table nenesinin tablodaki tüm kayitlara erismesi sonucu veri trafigini çok arttirmasidir.Query ögesi ise ag üzerinde sorguyu Ulasilan sunucunun veritabani motoruna yollayip istenilen kayitlari sorgulamasini ister.Dönen kayit miktari, eger tüm kayitlarin listelenmesi istenmemisse, Table ögesinin döndürecegi miktardan daha azdir.

Size Veritabani uygulamasi gelistirme asamasinda verebilecegim tek ögüt gerekli olmadikça tüm kayitlari kullaniciya göstermeyin. sadece tabloda ekleme silme ve degistirme yapacakca tüm kayitlari görmesine gerek yok. Insanlarin dogasi geregi belirli bir miktar bilgiyi bir anda kafalarinda sorgulayabilirler. Bu miktardan fazlasi kullanici için gereksizdir.  TQuery ögesi SQL dilini bilmenizi gerektirir. TQuery ögesi SQL anlatidiktan sonra açiklanacagi için burada deginmeyecegim.Table ögesi bittikten sonra DBComponent kontrollerinin kullanimina geçecegim ardindan SQL dilini altatan bir Makale dizisiyi yayinladiktan sonra Query ögesi ile Veritabani uygulamasi gelistirmek adli makale dizisine geri dönecegim.