·        Cari Oran: 1 birimlik KVB’ ye karşılık kaç birimlik dönen varlığa sahip olduğumuzu gösterir.

                                       C.O.= Dönen Varlıklar / KVB

   Firmanın cari oranı 1998 yılında 1,12 ; 1999 yılında 1,28 ; 2000 yılında ise 1.05 tir. Firmanın cari oranı 1999 da artmıştır fakat 2000’de bu oranın azaldığı gözlenmektedir. Firmanın 1999 yılında politikasını değiştirmeyi, alacaklarını azaltıp taşıtlarını artırmayı, öz sermayesini arttırmayı tercih ettiği düşünüyoruz. Buna karşın bu politikanın işe yaramadığını, hatta dönem net karını azlattığını söyleyebiliyoruz.

   2000 yılı tekstil sektörü cari oranı ise 1,44 tür. Bu oran şirketlerin borçlarını ödeyebilme gücünü ve net işletme sermayesinin yeterli olup olmadığını gösterir. Şirketimizin oranı 2000 yılında 1.05 tir ve de bu bize sektöre göre, borç ödeme yeteneğinin daha düşük olduğunu gösterir. Şirketin borç bulma ihtimallerini düşürebilir.

·        Asit Test Oranı (Quick Ratio):  Bu oran, risk durumunda, gerçek anlamda, likiditedeki en fazla karşılamayı gösterir çünkü stoklar en az likit kalemdirler.

                                A.T.O = (C.V. – Stoklar) / C.B.

Bizim şiketimizin asit test oranlarında seneden seneye çok büyük farklar göremiyoruz. Bu da bize Acarteks’in cari varlıkları ve cari borçlarının pek fazla değişmediğini gösteriyor. Sektörün asit test oranını bilemiyoruz. Bu yüzden de K.V.B. ödeme gücü hakkında bir yorum yapamıyorum.

1.      FAALİYET ORANLARI

·        İşletme Sermayesi Devir Hızı:  Satışlar ile cari varlıklar arasındaki oranı göstermektedir. Satışar arttıkça bunu karşılayacak dönen varlığa daha çok ihtiyaç duyulur.

                     İ.S.D.H. = Satışlar / Ortalama Cari Varlıklar

Firmanın İ.S.D.H.’ı  1998 de 4,48 ; 1999 da 3,19 ve 2000 yılında ise 2,03 tür. Firmanın 98 yılından itibaren İ.S.D.H. hızını düşürücü bir politika izlediği gözlenebiliyor. Böylece, firmanın  kasa, banka ve alacaklarını yükselttiğini, stoklara yatırım yaptığını düşünüyoruz. İşletme aşırı likitleşmiştir.

·        Toplam Varlık Devir Hızı:  Bu oran şirketin gelir elde etme konusunda varlıklarını etkin olarak kullanıp kullanmadığı hakkında bilgi verir.

                              T.V.D.H. = Satışlar / Toplam Varlıklar

Firmanın toplam varlık devir hızı 98 de 4.41 ; 99 da 2.44 ve 2000 de 1.94 tür. Firmanın dönen ve duran varlıklarını artırma yoluna gittiğini, en önemlisi 2000 de birçok demirbaş alımı yaptığını söylüyoruz.

·        Maddi Duran Varlık Devir Hızı: Duran varlıklara yapılan yatırımın uygunluğunu belirlemek, diğer bir ifade ile makine ve tesislerde boş kapasite olup olmadığını araştırmak için kullanılır.

                            M.D.V.D.H. = Net Satışlar / M.D.V.

M.D.V.D.H ‘ın yıllar içerisinde düşüş gösterdiği gözlenmiştir. Bu da duran varlıkların yeterince aktif kullanılamadığını gösterir. 2000 yılındaki büyük düşüşün nedeni yeni demişbaşa yatırımın artması ve bunun etkisinin satışlarda yaşanamamasıdır. 

·        Ticari Alacak Devir Hızı: Alacakların dolaşım yeteneği ve tahsil süresinden oluşur. Alacak devir hızı, firmanın müşterilerden alacaklarını hangi hızla tahsil ettiğini gösterir. Alacaklar arttıkça firmanın likiditesi artar. Böylece yeni yatırımlar yapabiliriz, karlılığımızı artırabiliriz.

                                T.A.D.H. = Kredili Satışlar / Ort. Ticari Alacaklar

98 yılında T.A.D.H. 4.65 iken 99’da 4.69 çıkmıştır ve bu da bize şirketin alacak tahsili politikasında değişiklik yapmamış olduğunu gösterir. 2000’de ise satışlarda artış olmasına karşın alacaklar düşmüştür. Bu da firmanın istirarlı bir alacak politikası izlediğini, belirli standartın latındaki müşterilerini ise kaybettiğini gösterir. Bu politikanın devamı ileride işletme satışlarını düşürebilir ve karlılığı azaltabilir.

·        Alacak Tahsil Süresi: Alacak hesaplarının yılda kaç kez tahsil edildiğini gösterir.

          A.T.S. = (1 / T.A.D.H.)* 365

     98 için 6.64 ; 99 için 4.69 ; 2000 için ise16.6 dır. Bu oranlardan da firmanın alacak tahsil sıklığını artırdığı kolayca anlaşılıyor.

·        Stok Devir Hızı: Stokların likiditesini gösterir.

                      S.D.H. = SMM / Ort. Stoklar

S.D.H. 98 de 14.83 iken 99 da 5.89 olmuş. Bu, firmanın stok yönetiminde 98’de, etkin olmadığını söylüyor. Stokların fazla bulunması yavaş hareket etmesinin sonucudur. Bu da firmanın likiditesini azaltır. Başka alanlara yatırım yapılmasını önler dolayısıyla karı yatırımları kaçırmasına sebep olabilir. Buna karşın firma üretime devam edebilmek için kendini güvence altına almıştır.

 99 dan 2000’e geldiğinde stok devir hızını artırmıştır.Bu bize firmanın stok yönetimini değiştirdiğini, artık daha az malı elinde tuttuğunu gösterir. Fakat bu da malın sık sık tükenmesine ve üretimin riske girmesine sebep olur.

     Stok elde kalma süresi = (1 / S.D.H.)*365

·        Ticari Borç Devir Hızı: Bu oran kredili mal alacaklarındaki 1 birimlik artışın ticari borçlara etkisini gösterir.

                       T.B.D.H.= Kredili Mal Alacakları / Ort. Tic. Borçlar

1999-2000 oranı incelendiğinde 0,68 den 0,13’ e bir düşüş gözlenmiştir. Bu düşüşün nedeni alacakların çok fazla değişmemesine karşın borçlanmanın artmasıdır. Bu oran düştüğü için bizim ticari borcumuzu ödeme süremiz artmıştır. Yani daha uzun vadede ödeme yapabileceğimizi göstermektedir. Bu istenmeyen bir durumdur.

                Ticari Borç Ödeme Süresi= (1 /  T.B.D.H.)*365

2.      KALDIRAÇ ORANLARI

   Firmanın finansal yapısını test eder.

·        Borç Sermaye Oranı: Yatırılan 1 TL sermayeye karşı ne kadar borç tuttuğumuzu gösterir. Firmalara borç verilirken bu oran göz önünde tutulur. Bu oranın yükselmesi, borcun (yani kredinin) riskinin arttığını gösterir.

                         B.S.O. = Toplam Borç / Özsermaye

   Firmanın 1999-2000 yılı oranları 3.24 ve 9.92 dir. Bu oranın artması kredi bulma riskini, ödeme güçlüğünü beraberinde getirir. Nitekim burada da artmış. 98 yılında da 7.16 olan oran 99 a göre yüksek bir orandır.

·        Borç Oranı: Toplam borcu finanse edebileceği varlık oranını göstermektedir.