|
||
| Editor Login | Register | ||
| > Yaşam > Türkiye |
|
|
| Sakarya |
| Iklimi, verimli topraklari, ormanlari, akarsulari, gölleri ve önemli göç yollari üzerinde bulunmasi dolayisiyla eski çaglardan beri önemli bir yerlesim merkezi olan Sakarya’nin ilk yazili tarihi M.Ö. XII. yüzyila kadar uzanmaktadir. Ilk yerlesik kavmi Frigler olan bölgede daha sonra sirasiyla; Bithynialilar, Kimmerler, Lidyalilar, Persler, Romalilar ve Bizanslilar hakimiyet kurmuslardir. Bizanslilara ait en ünlü eser, 560 yilinda Sakarya Nehri üzerinde kurulan Justinianos köprüsüdür. Selçuklularin Anadolu’ya girmesinden sonra toprak kaygisina düsen Bizanslilar, iki devlet arasinda hudut olan Sakarya Nehri boyunca çok sayida hudut muhafaza kaleleri kurmuslardir. Halen harabe halinde olan bu kalelerden en önemlileri; Seyifler, Harmantepe, Adliye, Kurtköy, Çobankale, Pasalar ve Mekece kaleleridir. 1071 Malazgirt zaferiyle Anadolu’nun Türklere açilmasindan sonra, Selçuklu Sultani Alparslan’in komutanlarindan Artuk Bey’in Izmit yakinlarinda Bizanslilari bozguna ugratmasiyla bölge, Selçuklularin idaresine girmistir. Selçuklularin zayiflamasiyla kisa bir süre Ilhanlilarin elinde kalan bölge,1291’de Osmangazi’ye bagli boy beylerinden Konur Alp tarafindan fethedilerek Osmanlilarin egemenligine geçmistir. 1313-1337 yillari arasinda da Osmaneli, Mekece, Pamukova, Geyve, Mudanya, Akyazi, Mudurnu, Düzce, Sapanca, Kandira, Bursa, Iznik, Gemlik ve Izmit’ in fethiyle birlikte bölge, tümüyle Osmanli idaresine geçmistir. 1563’te köy, 1646’da Bolu’ya bagli bir nahiye olan Adapazari’ nin 1658’de tekrar köy, 1692’de kaza, 1701’de Sapanca’ya bagli bir köy, 1742’de nahiye ve 1837’de Izmit Sancagi’na bagli bir kaza haline getirildigi tarihi kayitlardan anlasilmaktadir. 1852’de Kocaeli Mutasarrifligina baglanan Adapazari, 22 Haziran 1954 tarihinde 6419 sayili kanunla il olmus ve “Sakarya” adini almistir. 26 Mart 1921’ de Yunan isgaline ugrayan bölge, 21 Haziran 1921 tarihinde düsman isgalinden kurtarilmistir. Nitekim 21 Haziran tarihleri, ilin düsman isgalinden kurtarilisinin yil dönümü olarak her yil törenlerle kutlanmaktadir. Kurtulus savasinda önemli bir yeri olan Adapazari, Ali Fuat CEBESOY, Sirri BEY, Hasan Cavit Bey, Koçzade Mahmut Bey, Yüzbasi Abdurrahman Bey, Kaymakam Tahir Bey gibi Kuva-i Milliyenin pek çok kahramanina yardim ve destekle Milli Mücadelenin serefli sayfalarinda yer almistir. MÖ: XIII. yüzyilda Bebriklerin yurdu oldugundan Bebrikya olarak adlandirilan bölgenin sinirlari içinde kalan yöre, MÖ: IX. yüzyilda Bitinlerin eline geçti. MÖ: VI. yüzyilda Lidyalilarin, daha sonra da Perslerin, Makedonyalilarin, Selevkoslarin yönetimine giren bu topraklar, MÖ: III. yüzyilda Bitinya Kralligi"na baglandi. MÖ: I. yüzyilda sonra Bitinya Krali III. Nikomedes tarafindan Roma Imparatorlugu’na birakilan bu topraklar Bizans yönetimi sirasinda Optimaton Themasi"nin sinirlari içindeydi. VII. ve VIII. yüzyilda birkaç kez Araplar"in saldirisina ugrayan yöreye XI. yüzyil sonlarina dogru Türkmenler gelmeye basladi. 1072"de kisa bir süre için Artuk Bey tarafindan Selçuklu topraklarina katildiysa da, sonra gene Bizanslilarin eline geçti. 1075"te Anadolu Selçuklu Devleti"ne baglanan yöre, 1097"de Haçlilarin, 1204"te de Iznik Rum Imparatorlugu"nun egemenligine girdi. XIII. yüzyilin ikinci yarisinda gene Bizans tarafindan yönetilmeye baslayan bu topraklar 1324"te tümüyle Osmanlilarin eline geçti. Kurtulus Savasi sirasinda kisa bir süre, Istanbul hükümetine bagli olan Anzavur Ahmed güçlerinin eline geçen ve Çerkes Ethem tarafindan kurtarilan yöre, 27 Mart 1921"de Yunanlilarin isgaline ugradi. 21 Haziran 1921"de tümüyle isgalden kurtarilan Sakarya ve çevresi cumhuriyetin ilanindan sonra uzun bir süre Kocaeli iline bagli olarak yönetildi ve 1954"te Sakarya adiyla il yapildi. |
|
| Bağlantılar: bilgininefendisi.net |
| Open Source Document Project | AUP&TOS |