SQL Server 2005 ile gelen yeniliklerden biri Database Snapshotlar. Bu özellik bize veritabanının snapshot oluşturulduğu anki içeriğini sunan, read-only bir kopyasını sunar, böylece veritabanının sorgulamalar için kullanılabilecek read-only bir kopyasını elde etmiş oluruz.

Peki bu özelliğin veritabanının yedeğini alarak ikinci bir kopyasını oluşturmaktan farkı ne?
İlk bakışta bir fark yok gibi görünse de, database snapshot özelliğinin iç yapısına baktığımızda veritabanının ikinci bir kopyasını oluşturmakla aynı şey olmadığını görüyoruz. Hemen bakalım;


Şekil 1.1: Database Snapshot Mimarisi

Şekil 1.1"de görebileceğiniz üzere bir database snapshot oluşturduğumuz zaman orjinal veritabanında yer alan tüm verilerin bir kopyası oluşturulmaz. Database Snapshot"a gelen okuma talepleri eğer orjinal veritabanı üzerindeki değişikliğe uğramamış alanları sorguluyorsa, sorgulama orjinal veritabanından yapılır. Sadece orjinal veritabanında bir değişiklik olduğu zaman değiştirilen verilerin değiştirilmeden önceki hali database snapshot dosyasına yazılır. Şekil 1.1"de orjinal veritabanının sadece %10"luk bölümünde değişiklik gerçekleşmiş durumda olduğu ve snapshot dosyasına sadece bu %10"luk bölüm aktarıldığı için database snapshot dosyamız orjinal veritabanının yaklaşık %10"u civarında bir dosya boyutuna sahiptir.

Database Snapshotların Sunduğu Avantajlar

Database Snapshotların Dezavantajları
Her teknoloji gibi database snapshotlarda avantajlara sahip olduğu gibi bazı kısıtlamalar ve dezavantajlar da içermektedir. Database Snapshotların dezavantajları özetle şunlardır:

Nasıl Kullanırım?
Database Snapshotları kullanmak için elinizde iki alternatif vardır. Birincisi t-sql kodları yazarak (ki gerçekten çok karmaşık kodlar değildir bu kodlar) database snapshotları oluşturabilir ve yönetebilirsiniz. İkinci (ve tavsiye edilen :) ) yöntemse benim geliştirdiğim database snapshot manager uygulamasını kullanmak. Ben örneği kendi uygulamamı kullanarak vereceğim ancak her işlemde arkaplanda çalıştırılan kodları da belirteceğim.

Örnek senaryomuzda yazgelistir adındaki veritabanı üzerinde çalışıyor olacağız. Bu veritabanında aşağıdaki şemaya sahip bir makaleler tablomuz var.


Şekil 1.2: articles tablosunun şeması

Bu tabloya deneme amacıyla iki kayıt ekliyorum.

Şekil 1.3: örnek veri

Database Snapshot Oluşturmak
Bu noktada veritabanının bir database snapshot"ını oluşturuyorum. Database Snapshot Manager ile snapshot oluşturmak için önce sunucuya bağlantı oluşturuyor, sonra snapshot alacağınız veritabanını seçip, snapshot için bir isim verip disk üzerinde (sunucunun diski, networkte bir klasör belirtemiyorsunuz) hangi dosyada oluşturulacağını belirtiyoruz ve oluştur diyoruz.


Şekil 1.4: Database Snapshot oluşturuldu

Örneğimizdeki işlemin arkaplanında çalışan kod şu şekilde oluyor:
 
CREATE DATABASE yazgelistirSnapshot1 ON
(NAME = yazgelistir,
FILENAME = "C:\snapshots\yages1.dbs" )
AS SNAPSHOT OF yazgelistir

Oluşturduğumuz snapshot Management Studio içinde Database Snapshots alanında listelenmektedir ve kaynak veritabanının snapshot oluşturulduğu anki tüm içeriğini birebir yansıtmaktadır ancak önceden belirttiğim gibi burada gördüğümüz veriler kaynak veritabanında değişmemişse kaynak veritabanının veri dosyasınadan, değişiklik olmuşsa snapshot için belirttiğiniz veri dosyasından gelmektedir.


Şekil 1.5: Management Studio içinde Database Snapshot

Oluşturulan snapshot"ı artık bir veritabanı gibi görerek içindeki tablolardan sorgulama yapmamız mümkündür ancak unutmamalıyızki database snapshotlar read-only dir. Dolayısıyla update/insert ve delete komutlarını kullandığımızda hata (bkz: şekil 1.6) alırız.

Şekil 1.6: Database snapshotlar read-only çalıştığı için insert/update ve delete komutlarını desteklememektedir.

Veritabanını Database Snapshot"tan Restore Etmek
Şimdi orjinal veritabanında yer alan iki satırı siliyorum.


Şekil 1.7: articles tablosundaki tüm kayıtları sildik.

Restore için Database Snapshot Manager"da ilgili ekranı açarak önce sunucu üzerinden bir database snapshot sonra restore edeceğim veritabanını seçiyorum.


Şekil 1.8: Veritabanını Database Snapshot"tan Restore Etmek

Bu işlem tamamlandığında veritabanı database snapshot"ı oluşturduğum andaki halinde geri dönüyor. Hatırlayacak olursak iki adet kayıt vardı veritabanında. Veritabanındaki articles tablosunun içeriğine yeniden baktığımızda sildiğimiz iki satırın geri geldiğini görüyoruz.


Şekil 1.9: Restore Sonrası articles tablosu

Gördüğünüz gibi Database Snapshot veritabanının çeşitli amaçlarla read-only kopyasını oluşturmayı son derece basit ve düşük maliyetli bir hale getiren işimize yarayabilecek bir çözüm olarak karşımıza çıkıyor. Bir sonraki makalede SQL Server 2005 ile ilgili yeni özellikleri incelemeye devam edeceğiz.