Hemen her basınç, sıcaklık ve kimyevi maddeye karşı dayanıklı bir madde aranıyorsa, işte titan. Başka maddelerle ve metallerle yapılan alaşımları elmas kadar sert, 800 dereceye kadar sıcaklıklarda şekil değişikliklerine ve uzamaya karşı mukavim, paslanmaz çeliği bile aşındıran kimyevi maddelerin tesir edemediği, üstelik çelikten % 40 daha hafif bir maddedir titan.
İki ana vasfı olan hafiflik ve yüksek mukavemet, bu elementin dünya pazarlarında en çok taleb edilen bir madde olmasına yol açmıştır. Bilhassa askeri malzeme ve feza gemilerinde onun bu iki vasfı rakipsiz hale gelmesine sebep olmuştur.
İlmenitt ve Rutil adı verilen cevherlerden saf olarak elde edilmesi güç olduğu için ancak 1936 yılında kimyacı Wilhelm Kroll"un karmaşık saflaştırma ameliyeleriyle laboratuvarda elde edilebildi. Başka metallerle yapılan alaşımları paslanmaz çelik ve krom çeliğinden üstün vasıflar gösterip üstelik inanılmaz derecede hafif olunca silahlanma yarışında mühim bir rol oynamaya başladı. Bunun üzerine Pentagon 1953 yılında dev bir metalürji laboratuvarı kurarak Titanın elde edilmesi ve kullanılması hususunda büyük bir araştırmaya girişti. Diğer devletler, bilhassa Japonya ve Rusya da en iyi metalurjist ve kimyacılarını bu işle vazifelendirdiler. Hemen bütün metallerle alaşım meydana getirebilmesi sebebiyle, çelik, alüminyum, bakır, nikel, kobalt ve benzerleriyle alaşımı yapılıp, tecrübe edildi. Başka hiçbir elementin diğer metallerle böyle cazip hususiyetlere sahip maddeler meydana getiremiyeceği tespit edildi. O zaman titan son derece stratejik ehemmiyete haiz bir madde oldu. Saflaştırılması ya elektrolizle ya da Kroll metoduyla yapılır. İkinci metod dünyanın Japonya yanında en büyük titan üretici ve tüketici ülkesi olan ABD"de uygulanır. Buna göre titan tetraklorür erimiş mağnezyum ile 850 derecede koruyucu Helyum ve Argon gazları kullanılarak indirgenir. Bu esnada magnezyum klorür meydana gelirken titan metal süngeri haline gelir. Bu sünger elektriki ark fırınlarında çok yüksek sıcaklıklarda eritilir ve bloklar halinde dökülür. Böyle pahalı rafinasyon ameliyesi ile elde edilen başka hiçbir madde yoktur. Bunun için dünya borsalarında alüminyumun 6 katı fiata satılır. Dünyanın 1 numaralı kalay üreticisi olan Malezya"da şimdi yollar kazılmaktadır. Sebepte titanı elde edebilmek. Çünkü kalay elde edildikten sonra geriye kalan curuf yolların alt yapısında kullanılmış ve bu curufta da bol miktarda titan olduğu tespit edilmiştir.
Titanın kesafeti 4,5 gram/cm3tür. Buna göre demirden çok hafiftir. (Demirin kesafeti 7,9 gram/cm3) Erime noktası da çok yüksektir: 1670 °C. Karbon, oksijen veya azotla terkib yaparsa bu sıcaklık daha da yükselir. Bu hususiyeti roket kompresörlerinde onu rakipsiz kılar. Alüminyum gibi diğer metallerle alaşımı yapılarak roketlerin ve yüksek hızlı savaş uçaklarının dış gövdesinde kullanılır. Çünkü bu alaşımlar 800 °Cde bile şekil değiştirmez.
Titankarbid halinde ise kobalt ve nikel metalleriyle birlikte en sert kayaların delinmesinde bile kullanılabilecek sertlikte malzemeler elde edilir.
Ayrıca aşınmaya mukavim oluşu gemi yapımında da kullanılmasına yol açmıştır. Bu hususiyetiyle ve hafifliğiyle gözlük yapımında da aranılan madde haline gelmiştir. Çünkü ter hemen her gözlük çerçevesini adeta eritir.
Vücut dokusuyla uyumlu oluşu, kalp pillerinde, kemik çivilerinde kullanılmasının yolunu açmıştır. Memeli hayvanların kemik ve dokularında titanın da bulunuşu manidardır.
Harikalar aleminin sessiz dünyasında Yüce Yaratıcı"nın binlerce yıldır istihdam ettiği bu harika metali biz ancak 30 yıldır geniş bir şekilde kullanıyoruz ama gerçek fiatını asıl sahibine verebiliyor muyuz? Düşünmeye değer.
|
