Türkiye Yazılımda Güçlü Bir Oyuncu Olmaya HazırGünümüzde
yazılım sektörü tüm ülkelerde stratejik bir önem kazandı. Yazılım
alanında genellikle yabancı kaynaklardan beslenen Türkiye, İstanbul
Teknik Üniversitesi’nin (İTÜ) Carnegie Mellon Yazılım Mühendisliği
Enstitüsü (CMU- SEI) ile yaptığı işbirliğiyle dış pazarlara yazılım
satabilme olanağına kavuşacak.Yazılım ticareti üretim ve ticaret yapısı
itibariyle klasik ticaretten farklı bir görünüme sahip. Bilişim
sektörünün üç alt sektöründen biri olan yazılım sektörü üretiminde,
donanım ve iletişim sektörlerinin aksine, büyük bir teknoloji veya
altyapı yatırımı gerektirmiyor. Yazılımın en büyük gücünü insan zekası
ve yaratıcı güç oluşturuyor. Herhangi bir bilgisayar mühendisi,
yaratıcı zihinsel emeği, bir kişisel bilgisayar ve bilgisayar
kullanıcılarıyla bağlantıları sayesinde ülkenin yerel bilgi teknolojisi
pazarının bir parçası olabiliyor.Yazılım üretimi, günümüzde tüm
gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için stratejik önemi olan bir konu
haline geldi. Gelişmekte olan ve dünyanın ilk 20 ekonomisi içinde yer
alan Türkiye, yazılım alanında önemli üretim kapasitesine sahip. Ama
Türkiye, yazılım alanında büyük ölçüde yabancı kaynaklardan besleniyor.
Rekabet ortamı içinde adını duyurması ve yazılım alanında dışa
bağımlılığının ortadan kaldırılması için kuruluşlar tarafından çeşitli
çalışmalar yapılıyor. Bu sayede hem sektörün güçlenmesi hem de ekonomik
alanda bir değer oluşturulması amaçlanıyor. Bu çalışmalardan bir tanesi
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Carnegie Mellon Üniversitesi
Yazılım Mühendisliği Enstitüsü (CMU-SEI) tarafından yazılım alanında
gerçekleştirilen işbirliği. Yazılım ihracatı konusundaki en önemli
engellerden bir tanesini Türkiye’de üretilen yazılımların kalitesini
belirleyecek uluslararası geçerliliği olan bir sertifikalarının
olmaması. İTÜ’nün CMU-SEI ile 10 Mart 2008’de yaptığı CMMI (Bütünleşik
Olgunluk Modeli Yeteneği - Capability Maturity Model Integration)
Sertifikası anlaşmasıyla bu eksikliğin giderilmesi amaçlanıyor. Dünyada
bu standardı verme, denetleme, yol gösterme ve hakemlik haklarını
elinde bulunduran CMU-SEI, stratejik ortak olarak İTÜ’yü seçti ve
böylece İTÜ imzalanan protokolle yazılım standardının Türkiye’deki tek
yetkili kurumu haline geldi.Amaç yazılımcıya destekABD
Savunma Bakanlığı, yazılım kalitesinin değerlendirilmesi konusunda
çalışma yapmak üzere seçtiği SEI, CMU bünyesinde bulunan ve kâr amacı
gütmeyen bir kuruluş. CMU-SEI, CMMI adını verdiği yazılım kalitesi
değerlendirme yöntemiyle, uluslararası düzeyde değerlendirme yapıyor.
Bu değerlendirmelerin sonunda yazılımlar birden beşe kadar
derecelendiriliyor.Türkiye’de kamu kuruluşlarına satılabilecek
yazılımlar için CMMI-3 düzeyinde belge isteniyor. Geliştirilen
yazılımları uluslararası pazarlara sunabilmek için de CMMI belgesine
ihtiyaç duyuluyor. Bu belgeye sahip olan yazılımlar uluslararası
pazarda satılabiliyor. İTÜ de yazılım üreticilerine destek olmak üzere
CMU-SEI ile böyle bir anlaşmanın içinde yer almaya karar verdi. İTÜ’nün
tüm bölümleriyle katıldığı anlaşmanın başlangıç çalışmalarında
Bilgisayar Mühendisliği Bölümü devreye alınacak. İlerleyen sürelerde
ilgilenen diğer departmanların da yardımı ve katkısı alınacak.İTÜ
ve CMU-SEI ile yapılan anlaşma iki bölümden oluşuyor. Bunlardan biri
Yazılım Mühendisliği Bölümü ile yapılmış olan geniş kapsamlı işbirliği.
Diğeri ise CMU-SEI’nin elektrik-elektronik mühendisliği gibi
bölümleriyle yapılan anlaşmaları kapsıyor. İTÜ Rektörü Prof. Dr. Faruk
Karadoğan diğer bölümlerle yapılan işbirliğini şöyle anlatıyor:
"Yazılım, sadece bilgisayar mühendisliğini kapsayan bir ürün değil.
İnşaat, elektrik-elektronik mühendisliği bölümünde yapılan çalışmalarda
da yazılımlar kullanılıyor. Bunların hepsi beraberinde yeni
uygulamaları getiriyorlar. CMU- SEI ile bunların hepsini
interdisipliner çalışmalar olarak ele alıyoruz. Bu yüzden başka
bölümlerle de görüşmeler yaptık ve anlaşmanın kapsamına onları da dahil
ettik."Çalışmanın ilk aşamasında, İTÜ içinde Yazılım Yetkinlik
Merkezi (YYM) kurulacak. Bu merkez, kendi elemanlarını konuyla ilgili
alanda yetiştirecek. Bu aşamada, CMU-SEI uzmanlarının desteği alınacak.
İkinci aşamada, YYM elemanları eğitim vermeye başlayacak. YYM ise,
Bireysel Yazılım Süreci (Personel Software Process - PSP) ve Takım
Yazılım Süreci (Team Software Process - TSP) konularında eğitim
verecek; yazılım geliştiren kuruluşlara, TSP ve PSP yöntemlerine uygun
biçimde yazılım geliştirmeleri çalışmalarında yardımcı olacak,
danışmanlık hizmeti verecek; CMMI konusunda eğitim verecek, danışmanlık
yapılacak ve değerlendirmelerde bulunulacak.Kurslar bireysel katılımcılara açıkTSP
ve PSP konusunda, yaklaşık 20-30 kişilik sınıflar halinde sürekli bu
eğitimler verilecek. İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof.
Dr. Eşref Adalı, anlaşma çerçevesinde yürütülecek çalışmaları şöyle
özetliyor: "Bu kurslar, bireysel katılımcılara açık olacak. Anlaşılacak
bir kuruluşa TSP ve PSP eğitimi verilecek. Ayrıca bu kuruluşun bir ya
da iki yazılım projesi İTÜ YYM ve SEI elemanları tarafından verilecek
destek ve danışmanlık hizmetleri ile gerçekleşecek."Projenin
başlangıcında öğrencilerin bu çalışmada yer alması mümkün görünmüyor.
Ama daha sonraki aşamalarda erken olgunlaşmış olan öğrencilerin devreye
alınması planlanıyor. Araştırma lisans düzeyinde başlatıldığı zaman
öğrenciler de bu anlaşmanın içinde yer alarak çalışmalarını
sürdürebilecekler. İTÜ’nün ilk hedefi yazılım mühendisliği konusuna
emek vermiş olan ve bilişim alanında mesafe kat etmiş insanlarla bu
konuyu belli bir aşamaya getirmek.Araştırma odaklı üniversiteTürkiye’yi
de kapsayan bir açılım yapmak isteyen CMU-SEI, bu çerçevede değişik
kuruluşları değerlendirmeye başladı. Bazı üniversiteler de bu çalışmada
CMU- SEI’ye önerilerde bulundular. Karadoğan başka üniversiteler
içinden İTÜ’nün tercih edilmesinin sebeplerini şöyle anlatıyor: "İTÜ
araştırma odaklı bir üniversite. 21 bin öğrencimizin 7 bin tanesi
araştırmaya adım atmış insanlar. Bu öğrencilerimizden 5 bin tanesi
yüksek lisans tezi yapıyor, 2 bin kişinin de doktora çalışması devam
ediyor. Bu doktora ve yüksek lisans çalışmaları nedeniyle hem sanayiyle
hem de diğer üniversitelerle sıkı bir işbirliği içindeyiz. İTÜ bugün
bir öğrencisine 6 metrekare laboratuvar alanı sunuyor. Deneysel
çalışmalara çok büyük ağırlık veriyoruz. İTÜ’nün büyüklüğü, olanak ve
yetenekleri CMU-SEI’nın bizi seçmesindeki en büyük etkenler oldu."Oluşturduğu
network’le bilimsel alanlarda önemli çalışmalar yapan İTÜ, CMU-SEI ile
de Türkiye’ye yazılım ihracatı alanında önemli bir fayda sağlamayı
planlıyor. Anlaşma çerçevesinde YYM elemanları, aldıkları eğitimler
sayesinde sertifika verme yetkisi kazanacaklar. Tamamının öğretim
üyelerinden oluşmadığı YYM elemanları, ciddi bir eğitim gördükten sonra
yeterlilik belgesine sahip olacaklar. İşbirliğinin Türkiye ihracatına
büyük katkıda bulunacağının altını çizen Adalı "Anlaşmanın birbirine
bağlı iki katkısı olacak. Bunlardan bir tanesi süreç içerisinde
kaliteli yazılım geliştirme süreçleri. İkincisi ise kaliteli olarak
üretilmiş yazılımların, CMMI sertifikası ile belgelenmesi, Türkiye’nin
yazılım alanında gelişmesine ve dış pazarlara ürün satabilmesine olanak
sağlaması" diyor.CMMI sertifikası almak zorlu bir süreçCMMI
sertifikası almak isteyen kuruluşlar İTÜ tarafından desteklenecek.
Proje kapsamında CMMI sertifikası almak için izlenmesi gereken
konularda eğitim ve danışmanlık hizmeti verilecek. Sertifikaya sahip
olmak isteyen kuruluşların üretim süreçlerini değerlendirmek üzere
değerlendirici kuruluşlar atanacak.Kısa bir süre önce başlayan
çalışmanın geri dönüşlerinin çok kısa bir sürede gerçekleşmesi
öngörülmüyor. Adalı, bu girişimin çok önemli olduğunu vurgulayarak, "Bu
denli önemli bir girişimin kısa süre içinde sonuç vermesi
beklenmemelidir" diyor. Belli bir sürenin yazılım geliştiricilerin
eğitimine ayrılacağını belirten Adalı, bu aşamanın en az iki yıl
süreceğini tahmin ediyor: "CMMI sertifikası almak uzun ve yorucu bir
çalışma. CMMI-3 için yaklaşık 3-4 yıl gerekiyor. TSP ve PSP eğitimleri
ile bu süre yarı yarıya kısaltılabilir. Bu nedenle, ilk aşamada TSP ve
PSP eğitimine ağırlık verilecek; ardından TSP ve PSP yöntemleri
kullanılarak kaliteli yazılım geliştirilmesi konusunda danışmanlık ve
destek hizmetleri verilecek. Son aşamada CMMI sertifikası almak isteyen
kuruluşlara eğitim, danışmanlık ve değerlendirme hizmetleri verilecek."
|
