İnsanlar arasında haberleşmeyi sağlayan en eski ve geleneksel yöntem olan posta yolu ile haberleşme bugün için güncelliğini büyük ölçüde yitirmiştir. Gelişen teknoloji neticesinde posta hizmetlerinden sadece resmi yazışmalarda yararlanılır hale gelinmiştir. Peki mektupları, zarfları ve günler alan cevaplandırmaları tarihe gömen e- posta hizmetinin resmi yazışmalarda ve özellikle tebligat konusunda kullanılması mümkün müdür?

E-POSTA YOLUYLA TEBLİGAT VE E-POSTA GÜVENLİĞİ

Bilgisayar ve internet konusunda geniş bir altyapıya sahip olan Avrupa’nın bir çok ülkesinde trafik cezaları, kişilere e-posta yoluyla gönderiliyor. Türkiye’de de bankalar, kredi kartı ekstrelerinin e posta adreslerine gelmesini tercih eden müşterilerine extra bonus ya da puan gibi promosyonlar sunuyorlar. Bunun yanında özellikle internet üzerinden satış yapan ya da hizmet veren bazı firmaların muhataplarıyla yaptıkları sözleşmelerde “tarafların yasal ikametgahlarının, e-posta adresleri kabul edilerek, tebligatların bu adreslere gönderileceği” şeklinde hükümler görmek mümkün

Çeşitli kanunlarda yapılan düzenlemeler neticesinde e- posta yolu ile resmi yazışmaların yapılabileceği kabul edilmiştir. Örneğin;

Vergi Usul Kanunu 28/2. maddesinde; “Beyannamenin elektronik ortamda gönderilmesi halinde tahakkuk fişi elektronik ortamda düzenlenir ve mükellef veya elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletilir. Bu ileti, tahakkuk fişinin mükellefe tebliği yerine geçer.” Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanunun 79. maddesinde; “Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri, alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresi vasıtasıyla, posta yerine elektronik ortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligatlara elektronik ortamda cevap verilebilir. Elektronik ortamda yapılacak tebliğe ve cevapların elektronik ortamda verilebilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

Yargıtay’ın da bu konu ile ilgili çeşitli görüşleri bulunmaktadır. Yargıtay, e-posta yoluyla yapılan ihtarları, karşı tarafın aldığını teyit etmesi durumunda, hukuka uygun sayma eğilimindedir. Ancak, e-posta adresine yapılan fesih bildirimini geçersiz saymış, bunun hukuken geçerli bir yol olmadığından bahisle, davacının da böyle bir bildirim yaptığını ispatlamasının imkansız olduğunu belirtmiştir.

E-devlet projeleriyle birlikte, resmi kurumlarda atılan elektronik adımlarla, yakın gelecekte yazışmaların, tebligat sisteminin de internet ortamına taşınması hiç de imkansız görünmemektedir. Kaldı ki, e-noterlik, e-imza ve UYAP gibi sistemler bir süre sonra e-postanın bu alanlarda kullanımını da zorunlu kılacaktır. Ancak, elbette ki, e posta sisteminin hukuk alanına girebilmesi, bu alandaki projelerin çok ayrıntılı ve titizlikle hazırlanmasını gerektirir. Halihazırdaki e-posta adreslerinin böyle bir sistemde kullanılması hem faydasız hem de sakıncalıdır. Böyle bir sistem, e-devlet içinde yer alacak olsa da, başlı başına ciddi bir çalışmayı gerektirecektir.Bu nedenle, klasik e-posta hizmetlerinden öte, iletim raporu sistemli, keylogger, spam ve fake maillere mümkün olduğunca korumalı, gelişmiş mail sağlayıcıları oluşturulmalı; ilk etapta bu hizmetten faydalanmak isteyenlerin listesi hazırlanarak kendilerine günümüz güvenlik standartlarına uygun 128 bitlik güvenlik şifresi sağlanmalıdır. Microsoft’un yakın bir tarihte başladığı bu sistemin yaygınlaşması ile birlikte,tamamen engellenmesi mümkün olmasa da, hackerların önü bir miktar daha kesilmiş olacaktır. Mail Servera konacak donanımsal ürünler ve firewallarla da güçlendirme yoluna gidilmesi de güvenlik açısından faydalı olabilecektir. Bunların yanında, attachment dosyaların, içine virüs yazılabilir tipte png resimlerin kabul edilmemesi gibi basit bilgilendirmelerle kullanıcılar aydınlatılmalıdır.

Bundan 10-15 yıl önce, daktilolara alışkın hukukçulara, bilgisayarlar dahi yabancı ve soğuk görünürken, şimdilerde UYAP sisteminin, uzak durma lüksü bırakmayacak şekilde yaygınlaşmaya başladığını görmekteyiz. Her şeyin elektronik ortama aktarıldığı şu dönemde, tebligatlarda e-posta sistemine geçilmesi yakın gelecekte oldukça muhtemeldir. E- posta sisteminin bireylerin özel hayatında, yazışmalarında kullanıldığı gibi, resmi yazışmalarda kullanımının da yaygınlık kazanması devletin her alanında olduğu gibi hukuk alanında da kırtasiyeciliğin azalmasını, işlemlerdeki aksaklıkların giderilmesini ve –en önemlisi- hızlanmayı sağlayacak, e- posta ile tebligat sisteminin kurulması ve yaygın olarak uygulanması durumunda, “Geç gelen adalet, adalet değildir” ilkesine bir adım daha yaklaşılmış olunacaktır.