HORMONLAR
Endokrin sistemi, endokrin bezlerden oluşmuştur.Bu
bezler hormon adı verilen maddeler salgılayarak doğrudan kana verir.Belirli bir
hormona tepki gösteren organa o hormonun hedef
organı denir.Bazı hormonlar için bütün organlar hedef organdır.Ör:büyüme ve
tiroksin hormonlarının hedef organları bütün vücut hücreleridir.
Bir hormonun hedef organının yüzeyinde veya içinde, bu
hormonu tanıyan özel reseptör proteinler
bulunur.Kimyasal yapılarına göre hormonlar üç grupta incelenir.
1.Steroid
yapıda hormonlar:Testeron ,
progestreron , östrojen ve adrenal korteks hormonları bunlara örnektir.Steroid
hormonları yağda çözünebilir. Reseptörleri hemen tümüyle sitoplazmada bulunur.
2.Amino asit
yapıda hormonlar:Adrenal öz bölgesi
hormonları ve tiroksin hormonu buna örnektir.Yağda çözünebilir.Tiroksin
hormonun reseptörleri çekirdekte bulunur.
3.Protein-Peptid
yapıda hormonlar:Hipofiz hormonları ,
parathormon, kalsitonin, insulin ve glukagon hormonları buna örnektir.Peptid
hormonları genelde suda çözünürler.Reseptörleri hücre zarında bulnurlar.Protein
yapıdakilerin mekanizması:
* Hormon hedef
hücrenin zarındaki özel reseptör ile bağlanır.
* cAMP
(Devirsel adenozin monofosfat) sentezi başlatılır.
* cAMP
sinirlerin veya hormonların mesajlarını sitoplazmaya taşır.
* cAMP genlere
ve enzimlere etki ederek biyokimyasal olayları başlatır veya hızlandırır.
Hormonların genel özelliklerine bakarsak :
·
Hormonların çoğu
iç salgı bezleri ve bazıları sinir hücreleri tarafından salgılanır.
·
Hormonlar kanda
eşik değerine ulaşınca etkili olurlar.Daha sonra ya böbreklerden süzülerek ya
da parçalanarak etkisi kaybolur.
·
Hormonlar kanda ,
doku sıvılarında, sitoplazmada ve boşaltım sıvılarında (Ter,idrar) bulunabilir.
·
Hormonların
kandaki miktarları yavaş azaldığından uzun süre etkili olurlar.
·
Hormonların
salgılanması ve parçalanması enzimlerin yardımı ile olur.
·
Midedeki bazı
hücrelerin salgıladığı gastrin hormonu
ile on iki parmak bağırsağındaki bazı hücrelerin salgıladığı sekretin hormonu bez olmayan
hücrelerinden salgılanır.
A.Bitkisel
Hormonlar
Bitkisel hormonlar bitkinin büyümesini,
farklılaşmasını ve yaraların onarılmasını düzenleyen doğal organik
maddelerdir.Bez yerine bitkinin belirli bir bölgesindeki hücreleri tarafından
salgılanır.Başlıca bitkisel hormonlar oksin,
sitokinin,giberelin, absisik asit ve etilendir.
Oksin
·
Bitkilerde büyüme
ve gelişmeyi etkileyen en önemli hormondur.
·
Gövde ucunda çok,
kök ucunda az bulunur.Kök oluşumunu başlatırlar. Düşük miktardaki oksin kökteki
uzamayı sağlar.
·
Gövde meristemi
genç yapraklar ve meyve gibi gelişmekte olan dokularda sentezlenirler.
·
Bitkinin güneşe
yönelmesini (fototropizma) ve yer çekimine yönelmesini (jeotropizma) sağlar.
·
Fazla
salgılandığında büyümeyi durdurur.(inhibitör)
Giberellin
·
Apikal
meristemde, embriyoda, meyve ve tohumda bulunur.
·
Tohumun
çimlenmesini uyarır.
·
Bir çenekli
bitkilerde yaprakların büyümesini ve yaprakların şeklini belirler.
Sitokinin
·
Uç meristemde ,
çimlenmiş tohumda , genç meyve ve yapraklarda bulunur.
·
Kloroplastın
gelişmesini ve klorofil sentezini uyarır.
Etilen
·
Etilen gaz
halinde bulunur.Bu özelliğinden dolayı sadece üretildiği bitkiyi, diğer
bitkileri de etkiler.
·
Olgunlaşan meyve
yapraklarda bulunur.
·
Yaprak
dökülmesine neden olur.
·
Kök büyümesini
engeller.
·
Çiçeklerde
solmaya neden olur.Bitkinin yaşlanmasını denetler.
Absisik asit
·
Büyümeyi
engeller.
·
Yaşlı dokular da
bulunur.
·
Kloroplastlarda
sentezlenir.
·
Su kaybını
azaltmak için stomaların kapanmasını sağlar.
|
Gelişme
fizyolojisine etkisi
|
Oksin
|
Gibberellin
|
Sitokinin
|
Absisik
asit
|
|
Hücre
uzaması
|
++
|
+
|
|
-
|
|
Hücre
bölünmesi
|
+
|
+
|
++
|
-
|
|
Tohumun
çimlenmesi
|
|
+
|
+
|
-
|
|
Tomurcuk
açılımı
|
|
+
|
+
|
-
|
|
Yaprak
ve meyvenin dökülmesi
|
-
|
|
|
+
|
|
Yeni
kök oluşumu
|
+
|
|
|
|
|
Yeni
gövde oluşumu
|
+
|
|
+
|
|
|
Eşey
tayini
|
Dişi
|
Erkek
|
|
|
|
Yaşlanma
|
-
|
-
|
-
|
+
|
B.Hayvanlarda
Hormonal Düzenleme
Özelleşmiş endokrin bezler sadece kan dolaşım
sistemine sahip hayvanlar da bulunur.Omurgalı organizmaların hepsinde ve
böceklerin, kabuklular, yumuşakçalar gibi omurgasız hayvanlarda endokrin bezler
vücudun düzenli çalışmasında görev yapar.Sölenterler de ve halkalı solucanlarda
hormon üreten, salgı yapabilen sinir hücreleridir.Eklem bacaklılar ve
yumuşakçalar gibi hayvanlarda özel endokrin organlar bulunur.
Böceklerde larva evresinde juvenil hormon
salgılanır.Bu hormon larvanın başkalaşım geçirmesini önler.
C.İnsanda
Endokrin Bezler ve Hormonlar
İnsan endokrin sistemini oluşturan başlıca iç salgı
bezleri;hipofiz bezi, tiroit ve
paratiroit bezleri, böbrek üstü bezleri,Eşeysel bezler ve pankreastır
Hipofiz Berzi
Ön lob hormonları Ara lob hormonu Arka lob hormonu
a.Somatotropin -Melonosit uyarıcı hormon -Oksitosin
(STH-Büyüme
hormonu) (MSH) -Antidiüretik hormon
b.Tirotropin
(Vazopessin-ADH)
(TSH-Tiroid
uyarıcı hormon)
c.Adrenokortikotropik hormonu (ACTH)
d.Folikül uyarıcı hormon (FSH)
e.Lüteinleştirici hormon (LH)
f.Lüteotropik hormon (LTH-Prolaktin)
Tiroit Bezi :
a.Tiroksin
b.Tirokalsitonin(Kalsitonin)
Paratiroid Bezi :
Parathormon (Paratirin,PTH)
Böbrek
Üstü Bezleri
Kabuk bölgesinden
Öz bölgesinden
a.Kortizol (Glukokortikoidler) a.Adrenalin (Epinefrin)
b.Aldosteron (Mineralokortikoidler) b.Noradrenalin(Norepinefrin)
c.Adrenal Eşey hormonları
Eşeysel Bezler :
Östrojen ,
Progesteron, Testesteron
Pankreas :
İnsulin , glukagon
Epifiz : Melatonin
1.Hipofiz
Bezi
Beyinin ara tabanında hipotalamusa bir sap ile bağlı 0,5 g ağırlığında bir
bezidir.Hipofiz hormonları, diğer endokrin bezlerin salgılarını denetler.Ona bu
özelliğinden dolayı endokrin bezlerin hakimi veya efendisi denilmektedir.
Hipotalamusun salgılatıcı faktörleri (RF), kan yoluyla
hipofize ulaşır.
Hipofiz bezi ön lob, ara lob ve arka lob olarak üç
lobdan oluşur.
Ön lob
hormonları
Hipofizin ön ve ara lobu epitel dokudan
yapılmıştır.Sinirlere sahip değildir. Kendine kan ile ulaşan hormonlar ile
uyarılır.Ön lobdan salgılanan hormonlar şunlardır:
a.Somatotropin
(STH-Büyüme hormonu)
Kemik ve kasların büyümesini sağlar.Büyüme çağında
fazla salgılanırsa devlik (Jigantizm), az salgılanırsa cücelik ortaya
çıkar.Büyüme çağından sonra az salgılandığında el, ayak ve kafatası kemikleri
orantısız olarak büyür.Bu anormalliğe akromegali denir.
b.Tirotropin
(TSH-Tiroid uyarıcı hormon)
Tiroid bezinin gelişmesini , çalışmasını
düzenler,Hipofiz bezinin vücuttan çıkarılması halinde tiroit bezi körelir.
c.Adrenokortikotropik
Hormonu (ACTH)
Böbrek üstü bezinin kabuk (korteks) kısmını uyararak
buradan hormonların salgılanmasını uyarır.
d.Folikül
uyarıcı hormon (FSH)
Eşeysel bezlerin çalışmasını düzenler.Yumurtalıktaki
foliküllerin oluşumunu sağlar.Testislerdeki seminifer tüpçüklerin gelişimini
uyararak spermatogenezi başlatır.
e.Lüteinleştirici
hormon (LH)
Eşeysel bezlerin çalışmasını düzenler.Folikül içinde
olgunlaşan yumurtanın yumurta kanalına geçmesini(Ovulasyon) sağlar.Parçalanmış
folikülden sarı cismin (Korpus luteum) oluşmasını ve progesteron ve östrojen
salgılanmasını uyarır.Tetisler de seminifer tüpçükleri arasında yer alan
hücrelerin testesteron (androjen) üretimini sağlar.
f.Lüteotropik
hormon (LTH-Prolaktin)
Sarı cismin devamını bu da progesteron ve östrojen
salgılanmasını devam ettirir.Doğumdan sonra süt bezlerinin gelişmesini ve süt
salgılanmasını sağlar.
Ön loptan salgılanan folikül uyarıcı,lüteinleştirici
ve lüteotropik hormonlarına gonadları (yumurtalık ve testis) etkilemelerinden
dolayı gonado tropinler adı verilir.
Ara lob
Hormonu
a.Melanosit
uyarıcı hormon (MSH)
Bu hormon, insanda derinin renginin çevre şartlarını
etkisi ile koyulaşmasın da rol oynar.
Arka Lob
hormonları
Hipofizin arka lobu sinir dokudan
yapılmıştır.Hipotalamus hücrelerinden oksitosin ve antidiüretik hormonları
salgılanır.Bu hormonlar hipofizin arkla lobunda depolanır.
a.Oksitosin
Dişilerde döl yatağı (Uterus) kasına etki ederek,
doğum sancısının başlamasını sağlar .Süt bezlerinden süt salgılanmasını sağlar.
b.Vasopressin
(ADH-Antidiüretik hormon)
Düz kasların kasılmasının düzenler.Kasların
büzülmesini sağlayarak, kan basıncının yükselmesine neden olur.Böbrek
tüpçüklerinden suyun emilmesini düzenler.Eksikliğinde şekersiz diyabet
(şekersiz şeker hastalığı) görülür.Hasta fazla miktarda su kaybeder.
2.Tiroid
ve Paratiroid Bezi
Tiroid boynun ön bölgesinde ,gırtlağın altında , soluk
borusunun sağında ve solunda yer alan iki loblu bir bezdir.Bu bezden tiroksin
ve kalsitonin hormonları salgılanır.
a.Tiroksin
Vücutta metabolizma hızını, oksijen kullanımını
düzenler.Oksijen kullanımını artırır.Küçük yaşlarda az salgılanırsa kretenizm denilen cücelik ve zeka
geriliğine neden olan hastalık oluşur.Ergin insanlarda az salgılanması miksodema denilen hastalığa neden olur.
Bu durumdaki insanlarda metabolizma yavaşlar.
Ergin insanlarda fazla salgılanması halinde metabolizma
hızı yükselir ve iç guatr
oluşur.Böyle kişilerde kalp daha hızlı çalışır, vücut ısısı ve solunum hızı
yükselir, gözler dışarıya doğru fırlar.
Tiroksin iyotlu bir hormondur.Eğer yeterli miktarda
iyot alınmaz ise tiroksin salgısı azalır ve tiroid uyarıcı hormon fazla
salgılanır.Bunun sonucunda tiroid bezi büyür ve boğazda büyük bir şişkinlik
oluşur.Bu duruma basit guatr denir.
b.Tirokalsitonin
(Kalsitonin)
Bu hormon kandaki kalsiyum ve fosfat seviyesini
düşürücü etki yapar. Kandaki kalsiyum ve fosfatın kemiklere geçmesini
düzenler.Az salgılanması halinde kemik doku zayıflar.
Paratiroid
Bezi
Tiroid bezinin üzerinde ayrı ayrı bulunan dört küçük
bezden oluşmuştur. Parathormon salgılar.
Parathormon
(Paratirin, PTH)
Bu hormon kalsitonin ile birlikte kanda kalsiyum ve
fosfat miktarını düzenler.Kalsiyumun kemikten kana geçişini, böbreklerden geri
emilimini hızlandırır.Bağırsak villuslarından kalsiyumun emilimini artırır
İnsan vücudunda kalsiyum:
·
Kemiklerin
oluşumunda görev alır.
·
Kasların
kasılmasında görev alır.
·
Sinir
uyartılarının taşınmasında görev alır.
·
Kanın
pıhtılaşmasında görev alır.
·
Hücre zarında
aktif taşıma olayında görev alır.
Parathormon fazla salgılanırsa kanda kalsiyum miktarı
artar.Parathormon az salgılanırsa kalsiyum kemikte birikir, kemik sertleşir.Kaslar
ağrılı kramplar yapar, el ve ayaklar bükülür.Sürekli titremeler oluşur.Bu
duruma tetani hastalığı denir.
3.Böbrek
Üstü Bezleri
Böbrek üstü bezleri (adrenal bezler), böbreklerin üst
kısmına yapışmış sarımtırak renkli iki bezdir.Bezlerin böbrekler ile doğrudan
ilişkisi yoktur.Bezin dış bölgesine kabuk ( korteks), iç bölgesine öz (
medulla) denir.
1.Adrenal korteks
denilen kabuk bölgesinden salgılanan
hormonlardan bazıları şunlardır.
a.Kortizol
(Glukokortikoidler)
Bu hormon kan şekerini artırır.Karbonhidrat,yağ ve
protein metabolizma- sını düzenler.Proteinlerin, yağların glikoza dönüşmesini
sağlar.
Hipofizden salgılanan
ACTH-salgılatıcı hormon(ACTH-RH), ön hipofiz bezini uyararak
adrenokortikotropik hormonun (ACTH) salgılanmasının başlatır.
b.Aldosteron
(Mineralokortikoidler)
Hücre ve hücre dışı sıvıların iyon derişimini düzenlemeye yardım eder. Böbrek sodyum ve
klor iyonlarının geri emilimini, potasyumun atılımını sağlar. Fazla
salgılanırsa kan basıncı yükselir, dokun sıvısı artar.
Adrenal korteks hormonlarının tümü az salgılanırsa Addison hastalığı meydana gelir.Daha
çok aldosteron eksikliğine ait bozukluklardır.Kan basıncı düşer, doku sıvısı,
azalır.
c.Adrenal
Eşey Hormonları
Erkek ve dişinin böbrek üstü bezinin, kabuk
bölgesinden salgılanır ve az da olsa erkek eşey hormonu görevi
yaparlar.Dişilerde adrenal korteks fazla çalışırsa ses kalınlaşır,sakal çıkar,
eşeysel organlar körelir ve erkeksi özellikler kazanmaya neden olur.
2.Böbrek üstü
bezin öz bölgesinden salgılanan en
önemli hormonlar adrenalin ve
noradrenalindir.Bu hormonlar otonom sinir sisteminin sempatik sinirlerinden
gelen uyarılar sonucunda salgılanırlar.
a.Adrenalin
(Epinefrin)
Adrenalin hormonu sempatik sinirlerin faaliyetini
artırır.Acil durumlarda kana verilen adrenalin, tüm vücudun metabolizma hızını
yükseltir.Böyle durumlarda sempatik sinir sistemi ve adrenalin etkisi ile kas
ve karaciğerdeki glikojen glikoza dönüşür.Kandaki şeker miktarı artar.Kan
basıncı yükselir.Kalp atışları ve solunum hızlanır.Göz bebekleri büyür.Kan
damarları genişler, deride ki kılcal damarların daralmasına neden olur.
b.Noradrenalin
(Norepinefrin)
Noradrenalin hormonu , kılcal damarların kasılmasında
etkili olur ve kan basıncını yükseltir.Kılcal damarları daraltır.
4.Eşeysel
Bezler
Erkeklerde testis (er bezi),kadınlarda yumurtalık
(ovaryum) olarak bilinen eşey bezleri, bir çeşit karma bez olarak kabul
edilir.Bu bezler ergenlik çağında hipofiz bezinin salgıları ile aktif duruma
geçerler.
Yumurtalık ve testislerden ikincil eşey karakterlerin
meydana gelmesinde etkili olan hormonlar salgılanır.Yumurtalıktan, östrojen ve progesteron hormonları
salgılanır.Testislerden salgılanan eşeysel hormonlara genel olarak androjenler denir.Androjenler
içerisinde en önemli olan testesterondur.
Östrojen, dişilerde eşeysel olgunlaşmayı
düzenler.Progesteron ise yumurtalıktaki korpus luteum denilen özel bir doku
tarafından üretilir.Östrojen ile birlikte ,ergin dişilerde döl yatağının
gebeliğe hazırlanmasında etkilidir.
Tetesteron erkeklerde sakal ve bıyık çıkması, kılların
dağılışı, ses kalınlığı, kemiklerin gelişmesi ve erkek tipi kaslı bir vücut
yapısının ortaya çıkmasında etkili olur.Ayrıca testesteron sperm meydana
getirilmesinde de görev alır.Ergenlik döneminde çok salgılanıp yoğunluğunun
artışı vücut büyümesini engeller.
5.Pankreas
Midenin alt ve arka tarafında pembe renkli yaprak
şeklinde karma bir bezdir.Dış salgı bezi olarak sindirim enzimleri
(lipaz,amilaz,tripsinojen) salgılar ve on iki parmak bağırsağına boşaltır.
İç salgı bezi olarak langerhans adacıklarındaki beta
hücrelerinin insulin, alfa
hücrelerinin ise glukagon hormonlarını
salgılar.Bu hormonlar kan şekerinin ayarlanmasında görev yaparlar.İnsulin kan
şekerini azaltır.Glukagon ise kan şekerini azaltır.
Pankreas , kandaki glikozu normal düzeye indirmek için
insulin hormonu salgılar.İnsulin hormonu etkisi ile glikozun, karaciğer ve
vücut hücrelerine geçişi hızlanır.
Kandaki glikoz düzeyi normalin altına düşerse,
pankreas dan glukagon homonu salgılanarak karaciğerdeki glikojenin glikoza
yıkılması uyarılır.Böbrek üstü bezinden salgılanan adrenalin de glikojen yıkımını uyarır; yalnız bu hormon vücut stres
altında olduğu zaman acil durumlarda salgılanır.Çünkü bu bez sempatik sinirler
ile uyarılır.
Kandaki glikoz seviyesini artırmak sadece karaciğer
glikojeninin yıkımından elde edilen glikoz ile olur.Kas dokudaki glikojen
yıkımından elde edilen glikoz fosforlu olduğu için hücreden kana geçmez ve
sadece hücre içinde kullanılır.
Pankreasdan yeterli insulin salgılanmaz ise glikoz,
karaciğer ve vücut hücrelerine geçemez.Kandaki glikoz düzeyi artar.Glikozun
fazlası idrarla dışarı atılır.Bu duruma şeker
hastalığı (diabetis mellitus) denir.
6.Epifiz
Bezi
Beyin yarım kürelerinin arasında mercimek büyüklüğün
de bir bezdir. Melatonin epifiz
bezinin bilinen tek hormonudur.Bu hormon yumurtalık işlevlerini
denetler.Eşeysel organların yaklaşık dokuz yaşından evvel gelişmesini önler.
7.Timus Bezi
Kalbin üzerinde, soluk borusunun önünde bir
bezdir.Çocuk yaşlarda görülür.15-18 yaşları sonucunda kaybolur.Timüs bezi
büyüme ve antikor yapımıyla ilgilidir.Bu Bez çocukların iskeletinde kalsiyum
tuzlarının birikmesini ve kemiklerin gelişmesini sağlar.
|
Endokrin
organ
|
Salgıladığı
hormon
|
Hedef
doku
|
Fizyolojik
etkileri
|
Kimyasal
yapı
|
|
Hipofiz
Ön lob
Gonado
tropinler
Ara
Lob
Arka
Lob
|
Somatotropin
|
Tüm
hücreler
|
Kemik
ve genel vücut büyümesini denetler.Protein sentezini ve yağların kullanımını
arttırır.Kandaki şeker miktarını yükseltir.
|
Protein
|
|
Tirotropin
|
Tiroid
bezi
|
Tiroid
bezinin büyümesini, hormonların sentezlenmesini ve salgılanmasını sağlar.
|
Glikoprotein
|
|
ACTH
|
Adrenal
korteks
|
Böbrek
üstü bezinin büyümesini ve korteks kısmından hormonların salgılanmasını
uyarır.
|
Polipeptid
|
|
FSH
|
Gonadlar
|
Yumurtalıktaki
foliküllerin gelişmesini ve östrojen salgılanmasını etkiler.Testisler de
tüplerin büyümesini uyarır.Spermin oluşumunu başlatır.
|
Glikoprotein
|
|
Lüteinleştirici
|
Gonadlar
|
Yumurtanın,yumurta
kanalına bırakılmasını(Ovulasyon) sağlar.Kopus luteumun teşekkülünü östrojen
ve progesteron salgılanmasını denetler.Spermin olgunlaşmasını sağlar.
|
Glikoprotein
|
|
Lüteotropik
|
Meme
bezleri
|
Korpus
luteumun östrojen ve progesteron salgılamasını sağlar.Süt salgılanmasını
başlatır.Analık iç güdüsünün doğmasına neden olur.
|
Protein
|
|
Melanosit
U.H (MSH)
|
Deri
hücresi
|
Deriye
koyu renk veren pigmentlerin dağılımını sağlar.
|
Protein
|
|
Antidiüretik
hormon
|
Böbrek
tüp hücreleri
|
Böbreklerden
suyun geri emilmesini ve kan damarlarının kasılmasını sağlar.
|
Pepdit
9
aminoasit
|
|
Oksitosin
|
Uterus,
Meme
bezl
|
Süt
salgılanmasını ve uterus(rahim) kaslarının kasılmasını sağlar.
|
Pepdit
9
aminoasit
|
|
Tiroid
bezi
|
Tiroksin
|
Tüm
hücreler
|
Bazal
metabolizma hızını artırır ve büyümeyi etkiler.
|
İyotlu
amino asit
|
|
Kalsitonin
|
Kemik
|
Kandaki
kalsiyum seviyesini düşürücü etki yapar.
|
Polipepdit
32
aminoasi
|
|
Paratiroid
|
Parathormon
|
Kemik
böbrekler
|
Kandaki
kalsiyum seviyesini yükseltici etki yapar.Böbreklerden kalsiyumun geri
emilimini sağlar.
|
Polipepdit
34
aminoasi
|
|
Böbrek
üstü bezleri kabuk
(Korteks)
Öz
Bölgesi
|
Kortizol
(Glukokorti)
|
Tüm
hücreler
|
Protein
ve yağların karbonhidratlara dönüşmesini sağlar.
|
Steroid
|
|
Aldosteron
(Mineralokor)
|
Böbrek
tüp hücreleri
|
Hücreler
arası sıvıda sodyum ve potasyum metabolizmasını düzenler
|
Steroid
|
|
Gonado
kortikoidler
|
Bilinmiyor
|
Gonadlar
tarafından yapılan cinsiyet hormonların işleyişine yardım eder.
|
Steroid
|
|
Adrenalin
(Epinefrin)
|
İskelet
kası
Kalp
kası
Kan
damarları, Karaciğer,
Yağdoku
Solunum
sistemi
|
Kas
ve karaciğerdeki glikojen yıkımını artırarak kan şekerini yükseltir.Sempatik
sinirleri etkileyerek kalp atışlarını hızlandırı
|
Aminoasit
Türevleri
|
|
Noradrenalin
|
Damarları
daraltır ve kan basıncını yükseltir.
|
Aminoasit
Türevleri
|
|
Pankreas
|
İnsulin
|
Tüm
hücreler
|
Kan
şekerinin azalmasını sağlar. Kas ve diğer hücrelerde glikoz kullanımını
artırır.Glikojen depolanmasını ve glikoz metabolizmasını artırır.
|
Polipepdit
51
aminoasit
|
|
Glukagon
|
Karaciğer
Yağdoku
|
Kan
şekerinin yükselmesini sağlar.
Karaciğer
glikojenini kan glikozuna çeviren mekanizmayı uyarır.
|
Polipepdit
29
aminoasit
|
|
Eşeysel
bezler
Yumurtalık
(Ovaryum)
Testis
|
Östrojen
|
Genel,
Uterus
|
Dişilerde
ikincil eşey karakterlerin gelişmesini uyarır ve devamını sağlar.
|
Steroid
|
|
Progesteron
|
Uterus
|
Menstruasyon
periyodu ve hamilelik boyunca döl yatağının (Uterus) gelişmesini etkiler.
|
Steroid
|
|
Testesteron
|
Tüm
hücreler
|
Erkeklerde
ikincil eşey karakterlerin gelişimini uyarır ve devamını sağlar.
|
Steroid
|
|
Epifiz
bezi
|
Melatonin
|
Gonadlar
Pigmentli
hücreler
|
Yumurtalık
faaliyetlerini inhibe eder.
|
Aminoasit
Türevleri
|
|
Timus
bezi
|
Timosin
|
Akyuvar
H
|
Büyüme
ve bağışıklıkta yardım ede.
|
|
|
