FOTOSENTEZ HIZINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
A-)Işık şiddeti
:Genelde ışık şiddeti artdıkça fotosentez hızı da artar.Ançak her türlü bitki
ışığı ve ısıyı aynı oranda sevmez.
B-)Işık çeşidi
(Dalga boyu):Yeşil ışık yansıtıldığı için fotosentezde en az kullanılan
ışıktır.En hızlı fotosentez ise mor ve kırmızı ışıkta görülür.
C-)CO2
konsantrasyonu : Havanın CO2 konsantrasyonu
normal olarak 0,003’tür.Bu oranı kuvvetli ışık ortamda % 1-2 kadar
artışı fotosentezi hızlandırır.Bu değerden sonra oran artsa bile fotosentez
hızlanmaz.Çünkü diğer sınırlayıcı faktörlerden ötürü sabit gider.
D-)Sıçaklık
: Sıçaklık artışı ile fotosentez hızı da
artar.Yanlız 40 C
de karanlık evre reaksiyonlarındaki enzimler bozulur.30-40 arası düşüş başlar.
Hücrede fermantasyon ,solunum ,sindirim,protein
sentezi gibi bütün enzimatik reaksiyonlar.Sıçaklıkdan aynı şekilde etkilenir.
E-)Su ve
Minareler : Su temel etkendir.Turgor basıncının düşmesi fotosentezi olumsuz
etkiler.Minareller su içerisinde alınırlar.Minareller ETS’de bulunan ferrodoksin ve stokromların yapısında
bulunur.Ayrıca enzimlerin yapısına
aktivatör ve kofaktör olarak görev yapar.
Azot ve kükürt tuzlar
alınarak aa’lerin sentezinde kullanılır.Bitkilerin ortamdan aldıkları
P,Ca,K,Br,Se,Va, molipden gibi elementlerde maddelerin sentezine doğrudan veya
dolaylı olarak katılan elementlerdir.
Genetik
Faktörler :
Kloroplast sayısı ,klorofil miktarı,stoma sayısı ve
yeri,kütikula tabakasının kalınlığı,yaprak yüzeyinin genişliği gibi faktörler
fotosentez hızını da etkiler. Bunlar genetik faktörlerdir.
Minimum
kuralı :
Minarelerin bir tanesi yeteri kadar olmadığı takdirde
; diğer minareler nekadar çok olursa
olsun bitki diğer minarelerden miktarı
az olan minarel oranında yararlanacağı için gelişmesi yavaşlar.Buna minimum
kuralı denir.
Fotosentezin
ETS elamanları :
1-)Ferrodoksin
2-)Plastokinon
(flavoprotein)
3-)Stokromlardır
Elektron alan indirgenir veren ise yükseltgenir.
FOTOSENTEZ REAKSİYONLARI :
Fotosentez ışık ve karanlık evre olmak üzere 2’ye
ayrılır.İlk evrede mutlaka ışık gereklidir.Fiziksel olaydır.Klorofil hem
elektron alıcı hem de elektro verici olarak görev yapar.Karanlık devre
reaksiyonları ışık olsa da olmasa da yürür. Karanlık devre
reaksiyonlarının gerçekleşebilmesi için
mutlaka ışık reaksiyonlarının gerçekleşmesi gerekir.
Işık
Reksiyonları :
Işık enerjisi yardımıyla ATP sentezlenmesi olayına
fotofosforilasyon denir. Işıklı evre reaksiyonlarında enzimler katalizör olarak
görev almaz.Bu devre kloroplastın granalarında gerçekleşir.Mutlaka ışık
gereklidir.
Devirli fotofosforilasyon :
Herhangi bir bileşiğin tüketimi
olmaz.Hücrenin kazancı yalnız ATP moleküdür.Her elektron için iki ATP sentezi
yapılır.Bu geri dönüş sırasında elektronların serbest kalan enerjisinden
yararlanılarak ADP moleküllerine fosfat grubu eklenir ve ATP sentezlenir.
Devirsiz
fotofosforilasyon :
Işık enerjisinin soğrulması ile yüksek enerjili
elektronlar klorofil-a’dan ayrılır ve ferrodoksin tarafından tutulur.İndirgenen
ferrodoksin NADP koenzimi tarafından yükseltgenir.Elektron kazanan 2NADP suyun
fotolizi ile açığa çıkan H protonunu
alarak 2NADPH2 halini alır.
-Klorofil –a ‘nın elektron kaynağı klorofil-b dir.
-Su,NADP için hidrojen,atmosfer için O2,klorofil-b
için elektron kaynağıdır.
-Klorofil –b’nin elektron kaynağı sudur.
-Suyun ışık enerjisi yardımı ile iyonlarına ayrışması
olayına Fotoliz denir.
-1 ATP ve 2NADPH2 sentezi gerçekleştirilir.
Karanlık
devre reaksiyonları (KALVİN
REAKSİYONLARI)
Bu evre kloroplastın stromasın da gerçekleşir.Işık
kullanılmaz.Ançak bu reaksiyonların gerçekleşebilmesi için ışıklı devre
reaksiyonlarının gerçekleşmesi şartdır.Reaksiyonda enzimler kullanılır.Bunun
için Sıçaklık değişimlerine karşı hassasdır.
1 mol CO2 molekülünün bağlanabilmesi için 3 ATP ve
2NADPH2 gereklidir.Bir glikozun yapısında 6C olduğuna göre glikoz molekülünün
sentezlenebilmesi için 6CO2 molekülünün indirgenmesi gerekir.Bunun için 18 ATP
, 12 NADPH2 gelmesi gereklidir.
|
