İnsanlık tarihi, okul hayatımız boyunca peşimizi bırakmayan bir ders olarak karşımıza çıkar. Freeciv oyununda ise bu tarihi baştan yazıyoruz. Nasıl mı? Tabi ki MÖ. 4000 yılında bir ulusun başına geçerek!

Eğer daha önce Sid Meier"in Civilization"ını oynadıysanız bu oyunda pek yabancılık çekmeyeceksiniz demektir. 1995 yılında başlanan[1] Freeciv projesinde, Civilization"a 4. sürümünde gelen üstün özelleştirilebilirlik, yani oyunun kurallarını ve yapısını kolayca değiştirebilme özelliği bulunuyor[2]. Freeciv, ilk sürümlerinden beri çok kişiyle oynamayı destekliyor ve dünyadaki hemen hemen bütün milletleri beraberinde getiriyor. Oyunun yeni sürümü çıktığında Pardus"u hangi dile ayarladıysanız o dilde açılacaktır.

Bu yazıda oyunun en son deneme sürümü olan 2.1.0 beta6"yı inceleyeceğim. Pardus"da 2007.2 ile gelen sürüm ise eski ve daha kararlı olan 2.0.9 sürümüdür. İki sürüm arasında grafik bakımından oldukça fazla gelişme bulunmakla beraber, varsayılan kural setinde ve altyapıda da bir takım değişiklikler yapılmış. Yeni sürümde sizleri neredeyse tamamen Türkçe bir Freeciv bekliyor olacak. Geçtiğimiz ay diğer iki gönüllüyle birlikte yaptığımız çalışma sonucu Türkçe çeviriyi ve oyundaki Türk ve Osmanlı şehirlerini ilerlettik.

Oyundaki esnek altyapı sayesinde birbirinden tamamen farklı arayüzler yapılmış durumda. Pardus ile birlikte gelen arayüzün adı GTK2 arayüzüdür. Aşağıdaki ekran görüntüsü ise yeni geliştirilmeye başlanan SDL arayüzüne aittir:

Sıra tabanlı bir strateji oyunu olan Freeciv"deki temel amacımız şehirler yapmaktır. İlerleyen zamanlarda bu şehirlerden çıkaracağımız askerlerle düşmanları yok edebilir veya onları barışa zorlayabiliriz. Oyun sırası bize geldiğinde yapabileceklerimiz sınırlıdır. Örneğin bir şehir her sırada en fazla bir ürün verebilir ve askerler yalnızca birkaç kare yürüyebilir. Yapacaklarımız bittiğinde "Sırayı Geçir" (End Turn) düğmesine basarak diğer oyunculara sıramızı veriyoruz. Oyunda pek çok ayrıntı bulunuyor ve bunları öğrenmek yeni başlayan biri için oldukça zaman alabiliyor. Bu konudaki en büyük yardımcınız oyunun yardım menüsü olacaktır. Yardım menüsünde oyun hakkındaki her şeyin açıklaması bulunuyor.

Oyuna başlarken rastgele hazırlanmış bir haritada oynayabileceğimiz gibi, senaryoların arasından Dünya haritası, Avrupa haritası gibi gerçek haritaları seçebiliyoruz. Gerçek haritaları kullandığımız zaman tam da seçtiğimiz milletin başkentinin olduğu yerden başlıyoruz.

M.Ö. 4000 yılında elimizde bir grup göçmen (settler) ve gezginle (explorer) başladığımız oyunda ilk olarak göçmenlerimize yaşamak için uygun bir bölge bulup onları yerleştirmeliyiz. İlk yerleşim bölgesinin seçimi, oyunun devamında büyük farklar oluşturabilir. Çünkü bu bölge bizim başkentimiz olacak ve ilk şehirlerimizi buradan çıkacak göçmenlerden oluşturacağız. Bu nedenle kalkan (shield) ve gıda (food) bakımından zengin bir bölge seçmeliyiz. Oyundaki arazi türlerinin kendine has üretim değerleri var ve bunlar üzerine yapılan yol, sulama, maden ocağı gibi geliştirmelerle sonradan değiştirilebiliyor. Hatta patlayıcı teknolojisini bulunca dağları tepeye, tepeleri de ovaya dönüştürebiliyorsunuz. Farklı arazilerin verimleri hakkında bilgi almak için oyundaki arazi yardımını okumalısınız.

İlk şehrimizi kurduktan sonra bölgemizde barbar izine de rastlamazsak (barbar varsa mesaj kutusunda uyarılacaksınız) hemen şehrimize bir grup göçmen yaptırıp bunlardan oluşturacağımız yeni şehirlerle devletimizin sınırlarını genişletmeliyiz. Barbarlar erkenden gelip başınıza bela olabilir, bu durumda şehrimize bir savaşçı yaptırarak savunmaya geçmek veya bulundukları konum bizden alçaktaysa saldırmak uygun olacaktır. Savaşın sonunda kimin kazanacağını belirleyen etkenleri (askerin savunma puanı, saldırı puanları, arazi türü) yine oyunun yardımında bulabilirsiniz.

Yerleşik hayatın bir diğer güzelliği de bilimin önlenemez gelişimi oluyor tabi ki. Başkentimizi yaptıktan sonraki ilk işimiz bilim adamlarımızın hangi icatlar peşinde koşacağını belirlemek olmalıdır. Bunun için oyunun bilim (science) bölümünden bir hedefin üzerine tıklamanız yeterli görünse de aslında bu tıklama işini baya düşünerek yapmanız gerekiyor. Tüm stratejiniz bu icatların ve keşiflerin sırasına bağlı olarak değişebilir. Örneğin ilk önce tarımla ilgili icatları keşfedip daha sonra cumhuriyet"i bularak barışçıl bir yaşam deneyebilir ya da savaşla ilgili icatların hepsini bulup monarşik bir yapıda bize kafa tutanların korkulu rüyası olabiliriz.

Bilim adamlarımızı bu ekrandan yönlendiriyoruz

Stratejimiz ne olursa olsun yol yapımı önemli bir iştir. Bunun için öncelikle çömlek yapımını keşfederek şehirlerimizden bol bol işçi çıkarmalıyız. Bu işçilerle şehirleri birbirine birleştiren yollar yaparsak hem savunma açısından hem de yolların getirdiği ticaret gelirinden faydalanmış olacağız. Normalde her sırada bir kare ilerleyen birimler, bir yol üzerindeyken üç kare, daha sonra keşfedilen demir yolu üzerindeyken ise sınırsız gezinme hakkına sahip oluyor. Ayrıca şehirlerde gıda üretimi yeterli değilse işçilerimizle şehrin üzerinde çalıştığı toprağı sulamak ilaç gibi gelecektir.

Devletimizin sınırları genişledikçe dünyada yalnız olmadığımızı fark edecek ve başka devletlerle karşılaşacağız. Diğer devletlerle olan ilişkiler oyunda mümkün olabildiğince basitleştirilmiş düzeyde. Yabancı bir devletle ilk karşılaştığımızda 20 tur süren bir ateşkes antlaşması isteyeceklerdir. Bu 20 turun sonunda edindikleri intibaya göre barış ya da savaş durumuna geçmek isteyeceklerdir. Ordumuzu başka bir devletin sınırlarına yakın tutarsak, onların iyi geçindikleri bir devletle biz iyi geçinemezsek veya ordumuz bu devletinkinin yanında çok küçük kalıyorsa savaş kaçınılmaz son olacaktır. Bütün bu durumlar oluşmazsa ve barış durumuna gelirsek o devletle icatlarımızı paylaşabilir, bu sayede teknolojinin gelişimini hızlandırabiliriz.

Diğer devletlerle olan ilişkilerimizi buradan yürütüyoruz.

Ticaret keşfedildiği zaman devletin hazinesini doldurmak için yeni bir kaynak elde etmiş oluyoruz. Standart kural setinde ticaretten ek gelir elde edebilmek için şehrimizden karavanlar çıkartarak bunları diğer şehirlere gönderiyor ve böylece ticaret yolları oluşturuyoruz. Bu işlemi yapınca her iki şehirde de ek gelir oluşacaktır. Bu arada bir şehir en fazla 4 ticaret yoluna sahip olabilir kuralını da unutmamak gerek.

Bütün bunlarla uğraşırken yönetim biçimine de dikkat etmeliyiz. Monarşi ve komünizm gibi hükümetler sürekli savaş halinde bulunuyorsanız daha etkili olurken uzun barış dönemlerinde Cumhuriyet veya Demokrasi ile yönetmek ekonomi için en iyisidir. Bunlar hakkında ayrıntılı bilgiyi yine oyunun yardımında bulabilirsiniz.

Allah Allah, İngiltere"yi ne zaman almışız yahu?